جهت یابی بدون کمک قطب نما

ممکن است در یک سفر قطب نما نداشته باشیم و یا قطب نمای ما از کار افتاده باشد. در این حالت نیاز داریم تا راه خود را بدون استفاده از قطب نما و به کمک خورشید، ماه و ستارگان و طبیعت اطرافمان بیابیم.
   برای یافتن موقعیتمان در یک سفر صحرایی ممکن است بالا رفتن از یک تپه و مشاهده اطراف ایده خوبی به نظر برسد. در بالای تپه خوب به اطرافمان نگاه می کنیم و آثار فعالیت انسان ها را می یابیم و می توانیم تصمیم بگیریم که به کدام سمت حرکت کنیم. اما اگر نقشه و قطب نما به همراه نداشته باشیم نمی توانیم مشخص کنیم که کدام جهت شمال است. پس برای تعیین جهات جغرافیایی می توانیم از یکی از روش های زیر استفاده کنیم.
  
   ١. روش خورشید و سایه:
   یکی از دقیق ترین روش ها استفاده از سایه و خورشید است. در این روش به یک آسمان صاف و مقداری زمان نیاز داریم. در این روش به وسیله ای برای اندازه گیری جهات نیاز نیست. تنها به یک چوب صاف به طول یک متر و دو قطعه چوب یا سنگ کوچک نوک تیز و یک تکه نخ یا طناب نیاز داریم. در صبح و کمی قبل از ظهر، درجه بندی را شروع می کنیم. چوب بلند را به صورت قائم در زمین فرو می کنیم. زمین اطراف چوب باید افقی و هموار باشد. حال یکی از چوب های کوچک را در زمین و درست در جایی که سایه چوب بلند تمام می شود، فرو می کنیم. طناب را به پایه چوب بلند بسته و سر دیگر آن را به چوب بلند نوک تیز می بندیم به صورتیکه وقتی طناب را کاملا می کشیم چوب نوک تیز به قطعه دیگری که در خاک فرو کرده ایم برسد. حال به کمک چوب نوک تیز یک نیم دایره بر روی زمین می کشیم و تا بعدازظهر صبر می کنیم. در طول روز سایه کوتاه و کوتاهتر شده و از ظهر به بعد دوباره بر طول آن افزوده می گردد. در ظهر و هنگامی که سایه در کوتاه ترین حالت خود قرار دارد بر روی نیم دایره راستای سایه را علامت می زنیم. در این حالت سایه راستای شمال را نشان می دهد. سرانجام سایه بلند شده و دوباره به نیم دایره رسم شده می رسد. این نقطه را باچوب نوک تیز علامت می زنیم. اگر طناب یا ریسمانی برای رسم دایره نداشتیم می توانید از یک چوب صاف بلند یا هر وسیله دیگری که بتوان با آن یک نیم دایره رسم کرد استفاده می کنیم.

سایه اجسام در صبح به سمت غرب است

سایه اجسام در عصر به سمت شرق است

 

حال خطی که دو چوب کوچک را به هم وصل می کند راستای شرقی – غربی را نشان می دهد. در حقیقت باید نقاط را به صورت دقیق مشخص نمائیم، زیرا هر دو نقطه که فاصله های مشابهی از قاعده چوب بلند داشته باشند برای ما خط شرقی – غربی را مشخص می کنند.
   یک راه سریع تر و البته تقریبی برای این روش وجود دارد که البته در پایین خط استوا نادرست خواهد بود. در اینحال نیاز به چوب تیز و طناب نداریم. نشانه اول را مشخص می کنیم و تنها 20 دقیقه صبر کرده و نشانه دوم را در زمین در انتهای سایه می کاریم و خط مابین این دو سایه تقریبا خط شرقی – غربی خواهد بود.

 

٢. استفاده از ستارگان و ماه:
   در شب می توانیم به کمک ستاره ها مسیر خود را مشخص نمائیم. در نیمکره شمالی ستاره ای که در هر لحظه و در تمامی اوقات در شمال قرار دارد ستاره قطبی (Polaris) نامیده می شود. حال چگونه این ستاره را در آسمان شب بیابیم؟ به راحتی این کار امکان پذیر است. چنانچه دب اکبر (Big Dipper) را که شبیه به یک ملاقه دسته دار است در آسمان بیابیم و فاصله دو ستاره انتهایی نوک کاسه ملاقه را به میزان 5 برابر امتداد دهیم به ستاره پر نوری که همان ستاره قطبی است می رسیم. این ستاره جزئی از دب اصغر بوده و همیشه جهت شمال را نشان می دهد.

در نیمکره شمالی ستاره قطبی جهت شمال را نشان می دهد.

در نیمکره جنوبی چلیپا جهت جنوب را نشان می دهد.

در نیمکره جنوبی باید چلیپا یا صلیب جنوبی (Southern Cross) را در آسمان بیابیم. تا راستای جنوب را به ما نشان دهد.

  به کمک ماه می توان ستاره قطبی را در آسمان مشخص نمود. اگر بتوانیم ماه را در آسمان ببینیم می توانیم جهت شمال را مشخص نمائیم. دو راه برای این کار وجود دارد.
   الف: هنگامی که ماه کامل است اگر به سمت ماه بایستیم رو به شمال ایستاده ایم.

ماه کامل جهت شمال را نشان می دهد.

با کمک هلال ماه می توان ستاره قطبی و جهت شمال را یافت

 

 ب: زمانی که ماه به صورت هلال است اگر دو نوک هلال را بوسیله خطی به هم وصل کرده و ادامه دهیم به ستاره قطبی می رسیم که جهت شمال را نشان می دهد. اگر فاصله ماه را تا ستاره قطبی در شب اندازه گیری کنیم می توانیم از این فاصله در روز که ماه مشخص است و ستاره قطبی ناپیداست برای یافتن شمال استفاده نمائیم.

٣. استفاده از ساعت:
   با کمک یک ساعت عقربه دار نیز می توان راستای شمال و جنوب را مشخص کرد. ساعت خود را جلوی چشمان خود گرفته و ساعت را به صورتی می گیریم تا عقربه کوچک که ساعت را مشخص می کند به سمت خورشید قرار گیرد. خط نیمساز زاویه بین عقربه کوچک و ساعت 12 راستای جنوب را نشان می دهد و جهت مخالف آن جهت شمال را مشخص می کند.
   در هنگام شب نیز ( از 6 عصر تا 6 صبح) چون خورشید در آسمان نیست. محل آن را معادل ساعتی که در آسمان هست در نظر می گیریم. دلیل تقسیم کردن ساعت به دو بخش این است که ساعت در شبانه روز 2 دور می زند ولی خورشید یک دور که البته این حالت مشکلی در تعیین جهت ایجاد نمی کند.

 

موقعیت یابی به کمک ساعت

بسیاری از مردم امروزه دارای ساعت دیجیتالی هستند. برای تعیین جهت کافی است ساعت را خوانده و روی یک کاغذ ساعتی عقربه دار که همان زمان را نشان دهد بکشیم و آن را روی صفحه ساعت خود قرار داده و به روشی که در بالا گفته شد جهت شمال و جنوب را مشخص نمائیم.
   این روش در هوای مه آلود و هنگامی که تنها هاله ای از خورشید مشخص است و جایگاه آن به خوبی قابل تشخیص نیست نیز کاربرد دارد. در این حالت کافی است یک تکه چوب نازک داشته باشیم و آن را به صورت قائم در زمین فرو کنیم و سایه آن در روی زمین هم راستا با جهت تابش خورشید بر روی زمین می افتد که نوک سایه دقیقا در جهت مخالف خورشید قرار می گیرد. حال که جایگاه خورشید مشخص شده است می توان از روش شرح داده شده راستای شمال و جنوب را مشخص کرد.

۴.سنجاق مغناطیسی:
   روش دیگری که می توان برای مشخص کردن راستای شمال و جنوب استفاده کرد، ساختن یک قطب نمای ساده است. برای این کار نیاز به یک سنجاق آهنی و یک لیوان آب است. سنجاق باید سبک باشد تا روی آب شناور بماند و یا می توانی از یک کاغذ یا برگ درخت در زیر آن استفاده نمود تا سنجاق به زیر آب فرو نرود. البته با چرب کردن سنجاق به کمک روغن نیز می توان از فرو رفتن آن جلوگیری نمود.
   چنانچه سنجاقی که به کار می بریم مغناطیسی باشد در این حالت آن را روی آب قرار می دهیم و سنجاق می چرخد وبرای ما راستای شمال – جنوب را نشان می دهد. اما اگر سنجاق مغناطیسی نباشد باید به کمک یک پارچه پشمی آن را مغناطیسی کنیم. و سپس این روش را به کار بگیریم. این روش دارای اشکالی می باشد، تنها راستای شمال-جنوب را مشخص می کند و برای ما محل شمال یا جنوب را مشخص نمی کند و ما باید به کمک روش های دیگر محل قطب ها را مشخص کنیم یا آنها را حدث بزنیم.

سوزن مغناطیس شده راستای شمال - جنوب را نشان می دهد.

 ۵. آثار طبیعی:
   روش دیگر استفاده از آثار طبیعی موجود است. هنگامی که قطب نمایی در اختیار نبود و خورشید و سایه ای وجود نداشت و ستاره ها در آسمان دیده نمی شدند می توان از این آثار در جهت یافتن قطب ها استفاده کرد.
  
   • در جنگل ها و در کنار درخت ها می توان آثاری را یافت که در یافتن جهت قطبین به ما کمک نمایند. یکی اینکه بیشتر شاخه های درختان به جهت جنوب رشد می کند و شاخه های کمتری در جهت شمال می رویند. این را می توان با ایستادن در راستای تنه درخت به خوبی مشاهده کرد.
   • بخش شمالی تنه درخت مرطوب تر از بخش رو به جنوب آن است و این به دلیل تابش کمتر خورشید به بخش شمالی می باشد. این را می توان از گلسنگ های روییده در بخش شمالی تنه درختان متوجه شد.
   • همچنین برخی جانوران مانند مورچه ها و موریانه ها لانه خود را در سمت روبه جنوب درختان که آفتابگیر است حفر می کنند.

جهت یابی با عوامل طبیعی

   • در بهار برف های روی دامنه های رو به جنوب زود تر از دامنه های شمالی ذوب می شوند.
   • همچنین گیاهان و بوته ها در دامنه هایی که رو به جنوب شیب دارند دارای ضخامت بیشتری می باشند.
   • میوه های درختانی که در دامنه های جنوبی قرار دارند سریعتر می رسد.
  
   این روش های طبیعی به صورت کامل قابل اطمینان نیستند و شرایط محیطی و می تواند توسط عوامل مختلف مانند باد تغییر کند. قبل از استفاده از این علائم بهتر است از روش های مطمئن تری که ذکر شد استفاده نمائیم.

منبع :آموزش جغرافیای متوسطه

سالانه 5 هزار نفر در کلان‌شهرها جان خود را بر اثر آلودگی هوا از دست می‌دهند

نائب رئیس دوم فراکسیون محیط زیست مجلس در گفت‌وگو با فارس:

سالانه 5 هزار نفر در کلان‌شهرها جان خود را بر اثر آلودگی هوا از دست می‌دهند

نائب رئیس دوم فراکسیون محیط زیست مجلس با بیان اینکه سالانه حدود 5هزار نفر در کلان‌شهرهای کشور جان خود را بر اثر آلودگی هوا از دست می‌دهند، گفت: باید تلاش کنیم که طرح دوفوریتی کاهش آلودگی هوا هرچه سریعتر به صحن علنی مجلس راه یابد.

مهرداد بائوج لاهوتی در گفت‌وگو با خبرنگار جامعه فارس، اظهار ‌داشت: سال گذشته طرح دوفوریتی برای کاهش آلودگی هوا به مجلس شورای اسلامی ارائه شد که متأسفانه فوریت آن حذف شد.

نائب رئیس دوم فراکسیون محیط زیست مجلس شورای اسلامی افزود: با توجه به اهمیت موضوع کاهش آلودگی هوا،  کاهش مدت اعتبار معاینه فنی وسایل نقلیه از 5 سال به 2 سال ضرورت می‌یابد.

وی بیان داشت: بر اساس طرح دوفوریتی کاهش آلودگی هوا مقرر شده بود که سوخت مورد نیاز خودروها تا پایان سال 92 بر اساس استاندارد یورو 4 تامین شود. 

وی همچنین بیان داشت: نیروی انتظامی مکلف شده بود که از ابتدای سال 92 خودروهای فاقد استاندارد یورو 4 که توسط شرکت‌های خودروساز داخلی تولید می‌شوند را شماره‌گذاری نکند.

بائوج لاهوتی توسعه و گسترش سیستم حمل و نقل عمومی را از دیگر راهکارهای کاهش آلودگی هوا به خصوص در  کلان‌شهرهای کشور عنوان کرد و بیان داشت:‌ بر همین اساس مقرر شده بود تا 75 درصد از جا به جایی‌ها در 8 کلان شهر کشور توسط سیستم حمل و نقل عمومی انجام شود.

به گفته وی سهم سیستم حمل و نقل عمومی در شهرهای مختلف متفاوت است اما در کلان‌شهر تهران برابر 35درصد است.

نماینده منتخب مردم در دوره نهم مجلس شورای اسلامی ابراز داشت: بدون شک بهره‌گیری از سیستم حمل‌ونقل عمومی می‌تواند تاثیر بسزایی را در کاهش آلودگی هوا داشته باشد.

نائب رئیس دوم فراکسیون محیط زیست مجلس شورای اسلامی اضافه کرد: توسعه سیستم قطار شهری نیز از جمله برنامه‌هایی بود که در این طرح دیده شده بود.

بائوج لاهوتی گفت:‌ لازم است که 30درصد از سیستم حمل‌ونقل عمومی در پایتخت به قطارهای شهری اختصاص یابد این در حالی است که هم‌اکنون این رقم برابر 6درصد است.

وی متذکر شد:‌ با توجه به اینکه فوریت طرح جامع کاهش آلودگی هوا در سال گذشته در خانه ملت رد شد و از آنجایی که سالیانه حدود 5 هزار نفر در  کلان‌شهرهای کشور بر اثر آلودگی هوا جان خود را از دست می‌دهند، امید می‌رود تحقق این موضوع برای نمایندگان کمیسیون مربوطه حائز اهیمت باشد و در صحن علنی مجلس شورای اسلامی به عنوان طرح دوفوریتی مطرح و تصویب شود.

وی خاطرنشان کرد: با توجه به اهمیت موضوع باید تلاش کنیم که طرح جامع کاهش آلودگی هوا هرچه سریعتر به صحن علنی مجلس برود.

منبع: خبرگزاري فارس

ناشناخته‌ترین نقطه روی زمین +عکس

به گزارش گروه خواندنی های باشگاه خبرنگاران، تا به حال در مورد قرنطینه ها حتما مطالبی را خوانده اید که برخی افراد برای مدت های طولانی در محیط ها بسته زندگی می کنند اما آیا در مورد جزیره های قرنطینه شده هم اطلاعاتی دارید؟

جزیره "سنتینل" در اقیانوس هند یکی از مرموزترین و ایزوله ترین نقاط دنیا است که تا به حال کسی نتوانسته است وارد این جزیره بشود در حالی که رفتن به آن کار خیلی سختی هم نیست.

این جزیره در نزدیکی هنر قرار دارد ولی در همان لحظه که کسی از خط قرمز آن ها عبور کند سیلی از تیرهای کمان است که به سمت آن سرازیر می شود و همچنین بسیاری از مناطق اطراف جزیره به صخره هایی پوشیده شده است.

تا به حال تنها اطلاعات کمی در مورد این جزیره بدست آمده است و تنها محققان می دانند که قوی مهاجر از آسیایی ها در این جزیره زندگی میکنند و از برخی مشاهدات مانند سر و صداها و عکس ها نیز به نظر می رسد به سبک انسان ها اولیه زندگی می کنند.

برخی از زبان شناسان از روی صداهایی که از این جزیره بدست آمده است به این نکته اشاره کرده اند که زبان آن ها به مانند غارنشین های باستان می تواند باشد ولی اطلاعات دقیق در دست نیست.

این جزیره همچنین دارای یکی از پهناورترین جنگل های دنیا است چرا که گونه های درختی آن تنوع بسیار زیادی دارند. در سال 2006 هند نیز تلاش برای ارتباط با این جزیره را قطع کرد.

منبع: باشگاه خبرنگاران جوان

کشف ضربان قلب خورشید

مطابق تحقیقات جدید در دانشگاه مونترئال، یک «ضربان قلب خورشیدی» مغناطیسی در عمق درون این ستاره می‌تپد و انرژی تولید می‌کند که منجر به ایجاد جرقه‌ها و لکه‌های خورشیدی می‌شود.

به گزارش ایسنا جدیداً یک شبیه‌سازی ابررایانه‌ای جدید که در نشریه science تشریح شده، واژگونی‌های میدان مغناطیسی دوره‌ای خورشید را مطالعه کرده است.

طبق این مدل، هر چهل سال یک بار، باندهای میدان مغناطیسی ناحیه خورشید جهت یا قطبیت‌شان را تغییر می‌دهند. این چرخه حدود چهار برابر طولانی‌تر از چرخه لکه خورشیدی ۱۱ ساله است که بر سطح فعالیت خورشیدی حکمرانی می‌کند.

به گفته دانشمندان، مدل‌بندی چنین فرایند منظم و طولانی امری قابل توجه است زیرا دهه‌هاست که مدلبندی این ستاره به یک مشکل ویژه تبدیل شده است.

نخستین گام در این راستا در دهه ۱۹۸۰ صورت گرفت و طی آن فقط تقریبی از تلاطم (turbulence) درون خورشید شکار شد.

چاربونو و تیمش در مطالعات خود از ابررایانه‌هایی دانشگاه مونترئال استفاده کردند که به شبکه‌ای از رایانه‌های عظیم موسوم به calcul québec متصل هستند.

به گفته این دانشمندان، مدل ارائه شده آن‌ها کامل نیست زیرا لکه‌ها، جرقه‌های خورشیدی و پدیده‌های مشابه برای مدلبندی با توان محاسباتی کنونی بسیار کوچک هستند.

هم‌اکنون چندین گروه علمی در تلاش برای مدلبندی تغییر در شفافیت خورشید هستند.

هنگام مدلبندی کردن خورشید به عنوان یک کل، دانشمندان بر این موضوع تمرکز می‌کنند که چگونه انتقال انرژی و شفافیت خورشید طی دهه‌ها تغییر می‌کند و سال‌هاست که آن‌ها پی برده‌اند خورشید زمانی که فعال‌تر است درخشان‌تر است.

در طول این بازه زمانی، ستاره میزبان منظومه شمسی، لکه‌های خورشیدی تیره‌تر و همچنین ساختارهای مغناطیسی کوچکی را ایجاد می‌کند که سطح را روشن می‌کنند. چگونگی شکل‌گیری این ساختارها تحت مطالعه است.

چاربونو و تیمش در حال بررسی این موضوع هستند که چگونه میدان مغناطیسی خورشید بر روی انتقال انرژی از درون به بیرون اثر می‌گذارند.

به گفته این محقق، بین انتقال انرژی همرفتی و چرخه مغناطیسی ارتباط وجود دارد و می‌توان این موضوع را با شبیه‌سازی و مشخص کردن جریان‌ها (متغیرهای اصلی) اندازه‌گیری کرد.

هنگامی که یک چرخه مغناطیسی در شبیه‌سازی ایجاد و طراحی می‌شود، می‌توان چگونگی اثرگذاری این موضوع بر انتقال همرفتی و درخشندگی خرشیدی را تحلیل کرد

منبع: تابناک

ویژگی‌های منحصر به فرد تقویم ایرانی

 

تقویم هجری خورشیدی، تنها گاه‌شماری است که در آن، سال نو برای تمامی کسانی که در هر منطقه از کره زمین حضور دارند، در یک لحظۀ مشخص "تحویل" می شود و تقویم ایرانی از این جهت بی‌نظیر است.

به گزارش العالم آغاز سال نو در تمامی گاه‌شمارهای دنیا، اعتباری و قراردادی است؛ به عنوان مثال، در کشورهایی که سال نو میلادی را جشن می‌گیرند، لحظۀ آغاز سال نو را برابر نیمه شب 31 دسامبر (آغاز روز اول ژانویه) قرار می دهند و بدین ترتیب کشورهایی که در شرقی ترین مناطق کره زمین قرار دارند، نخست وارد سال نو می شوند و سپس به ترتیب، کشورهایی که در غرب واقع هستند، سال نو را آغاز می کنند.

اما در تقویم شمسی ایرانی، لحظۀ آغاز سال نو به یک رویداد طبیعی ارتباط دارد که عبارت است از لحظه اعتدال بهاری و ورود خورشید به برج "حمل"، که به ساعت و دقیقه و ثانیه قابل محاسبه است و نه تنها زیباترین جلوۀ رابطۀ انسان با طبیعت را به تصویر می کشد، بلکه همه ساله تغییر می کند و در ساعات مختلف شبانه روز واقع می شود و از تکرار و یکنواختی به دور است.

منبع: تابناک

ادامه نوشته

دوره های زمین شناسی

دوره های زمین شناسی را از نظر طول مدت زمان بشرح ذیل طبقه بندی کرده اند:

 

دوران	دوره	تقسیمات دوره ای	طول تقریبی دوران
سنوزوئیک (حیات جدید)	کواترنری	هولوسن پلئستوسن	عصر حاضر
	ترشیاری	پلیوسن میوسن الیگوسن ائوسن پالئوسن	65 میلیون سال
مزوزوئیک (حیات میانی)	کرتاسه ژوراسیک تریاس		160 میلیون سال
پالئوزوئیک (حیات قدیمی)	پرمین کربونیفر دونین سیلورین اوردوویسین کامبرین		345 میلیون سال
پرکامبرین (پیش از حیات)	پروتروزوئیک آرکئوزوئیک

 

اینک خلاصه ای از پیدایش انواع گیاهان و جانوران را در هریک از ادوار زمین شناسی بررسی میکنیم.

 

نام دوره	بیان پیدایش و تحولات حیات (گیاهان و جانوران)
پرو تروزوئیک (از دوران پر کامبرین) Pre – Cambrian	احتمالا گیاهان و جانوران ابتدائی و ساده آبزی (مانند جلبکها) وجود داشته اند اما آثار و بقایای (فسیل) معتبر و مستدلی بدست نیامده است.
کامبرین Cambrian	زندگی محدود به دریا ها بوده جلبکها منبع اصلی تغذیه جانوران دیگر بوده اند. آثاری که نشان دهنده وجود کرم ها خرچنگها و بلوطهای دریائی و تری لوبیتها (فراوانترین جانوران این دوره) میباشند در دوره کامبرین مشاهده گردیده است.
اوردوویسین Ordovisian	بعلت شرایط نامساعد آب و هوائی در روی سطح زمین زندگی هنوز محدود به آبها است در خشکی زندگی وجود ندارد بی مهرگان دریائی پا بر سران (مانند اختاپوس) نرم تنان نمونه های حیات این دوره اند نخستین مهره داران بنام ماهیهای اولیه در این دوره بوجود آمده اند.
سیلورین Silurian	نخستین گیاهان در خشکی ظاهر میشوند تنوع بی مهرگان دریائی ادامه میابد کرینوئیدها و مرجانها فراوان بوده اند اجداد غقربهای اولیه که شاید نخستین جانوران خشکی بوده باشند پیدایش مییابند.
دونین devonian	گیاهانی از تیره پنجه گرگی ها مخروطیان پدیدار و گسترش یافتند تنوع این نباتات در خشکی باعث سر سبز شدن زمین گشت و جانوران در خشکی پدیدار گشتند مانند دوزیستان حشرات (فراوانترین جانوران این دوره ) عنکبوتیان در آب ها ماهیهای زره دارو کوسه ها بوجود آمدند.
کربونیفر Carboniferous	رشد سرخسهای غول پیکر تنوع و ازدیاد پنجه گرگی ها و دم اسبان از ویژگی های گیاهی این دوره است کرینوئیدها روزن داران و کوسه های تکامل یافته از موجودات دریائی عمده این دوره میباشند دوزیستان به گسترش خود ادامه میدهند حشرات گوناگون و درشت بوجود میایند خزندگان نخستین موجوداتی هستند که در خشکی زاد و ولد میکنند(مانند دیمترودون).
پرمین Premian	تغییرات شدید و غیر قابل تحمل آب و هوائی این دوره باعث از بین رفتن بسیاری از گیاهان و جانوران گردید فقط تعدادی که توانستند خود را با این شرایط آب و هوائی وفق دهند تنوع یافتند (مانند مخروطیان و حشرات) ظهور انواع خزندگان انحطاط دوزیستان از ویژگی های حیات این دوره است.
تریاس (تریاسیک) Triassic	مخروطیان و سرخسها و دم اسبیان گسترش یافتند. نرم تنان و شکم پائیان و مرجانهای واقعی در دریاها تنوع یافتند. از ویژگیهای مهم این دوره ظهور خزندگان عظیم بنام دینوزورها میباشد دینوزور (دایناسور) ها که بنام سوسمار ترسناک ترجمه شده اند هیکلی بینهایت درشت و دمی بلاند و قوی و سری بسیار کوچک داشته اند وزن دینوزور (برو نتو ساروس) را تا حدود چهل هزار کیلو تخمین زده اند.
ژوراسیک Jurassiic	تنوع جانوران زمینی بر دریائی در این دوره مشهود است خزندگان گوناگون زمینی و دریائی و پرنده پدیدار میگردند (از معروفترین خزندگان پرنده که سری عظیم و بالهائی حدود 6 متر داشته است پتروداکتیل را میتوان نام برد) پدیدار شدن و کثرت حشراتی مانند زنبور و مورچه و مگس از ویژگی های این دوره است. گیاهانی به نام سیکاسها در این دوره به اوج رشد و تکثیر خود رسیده اند.
کرتاسه Cretaceous	از مهمترین ویژگیهای این دوره تنوع و ظهور گیاهان جدید مانند گیاهان دانه دار – درختان برگ ریز علفها و غلات میباشد. ظهور پستانداران کیسه دار و جفت دار و از بین رفتن خزندگان پرنده و دینوزور ها از دیگر مظاهر حیات در این دوره میباشد.
پالئوس Paleocene	گیاهان دانه دار و درختان برگ ریز جنگلها را بوجود می آورند زمین پوشیده از علف و سبزه میشود پیدایش تمساح ها و پستانداران خونگرم منجمله حیوان کوچکی شبیه به اسب و انحطاط کامل نسل خزندگان غول پیکر در این دوره بوده است.
ائوسن Eocene	تغییرات چندانی در گیاهان بوجود نمیآید. اجداد بسیاری از پستانداران مانند فیل کرگردن خوک و گاو و مهمتر از همه شبه اسبی بنام eohippus ظاهر میشودند. پیدایش نخستین پستانداران آدم نما را به این دوره نسبت میدهند.
اولیگوسن Oligocene	از تعداد گیاهان تنومند و وسعت جنگلها کاسته میشود  اما علفزار ها و مراتع گسترش مییابند اجداد گربه ها و سگها ظاهر میشوند گوشتخواران واقعی و جویندگان پدید میآیند شتر خوکهای قوی هیکل (elotherus) گاو کوهان دار (bison) و میمونهای راست قامت پیدایش مییابند.
میوسن Miocene	جنگلها بشدت کاهش مییابند اما علفزارها و مراتع با تکامل جانوران چرنده وسعت پیدا میکنند تیره های سگ و گربه بشدت رشد و افزایش مییابد. در افریقا و آسیا و اروپا میمونهای آدم نما (یا انسان هایدلبرگ) پدید میآیند(25 میلیون سال پیش)
پلیوس Pliocene	پیدایش تیره های جدید گیاهان شبیه به گیاهان امروزی – تنوع و تکثیر قابل ملاحظه پستاندارن پیدایش نخستین اسب شبیه به اسب امروزی بنام protohippus از ویژگیهای این دوره است. آدم نمایان اولیه احتمالا در این دوره ابزار سنگی ابتدائی بکار برده اند.
پلئیستوسن Pleistocene	بعلت تغییرات شدید آب و هوائی مجددا بسیاری از جانداران منقرض یا تغییر مکان داده اند. فیلهای واقعی و گاوها و اسب امروزی equs ظاهر میشوند آدم نخستین از افریقا به آسیا و اروپا گام مینهد.
هولوسن Holocene	گسترش مجدد جنگلهابخصوص در سراسر اروپا – تنوع گیاهان امروزی از نظر حیات گیاهی در این دوره قابل ذکر است – اهلی کردن حیوانات وکشت گیاهان و بدست آوردن مواد غذائی از آنها توسط انسان از ویژگیهای مهم این دوره است . حیوانات دریائی امروزی بوجود میایند و انسان به نیمکره غربی مهاجرت میکند.

«غار نمکدان» قشم در راه جهانی شدن

 

غار نمکدان قشم نه تنها طولانی‌ترین غار نمکدان دنیاست بلکه تحقیقات نشان می‌دهد که تنفس در داخل این غار باعث بهبود بیماران مبتلا به آسم و ناراحتی‌های تنفسی می‌شود.

درفاصله 90 کیلومتری شهر قشم (تقریبا به موازات ساحل جنوبی) کوه گنبدی شکلی به نام نمکدان به ارتفاع 237 متر وجود دارد. طول غار به 6580 متر می‌رسد که طولانی‌ترین غار نمکی جهان است . نمک‌های کوه نمکدان از بهترین نوع نمک است که در ترکیب آن عناصری چون منیزیم وجود دارد و به عنوان نمک طبی به ویژه برای ورزشکاران به صورت کپسول مصرف می‌شود.
 

"محمد علی فیاضی" مدیر کل طبیعت گردی سازمان میراث و گردشگری با اعلام خبر تلاش این اداره کل جهت ثبت جهانی کردن غار نمکدان قشم به CHN گفت: «در حال حاضر طولانی ترین غار نمکی دنیا در رژیم اشغالگر قدس ثبت شده است ولی این غار از غار نمکدان قشم کوتاه تر است. از این رو در صدد آن هستیم تا غار نمکی قشم را به عنوان طولانی ترین غار نمکی دنیا ثبت جهانی کنیم.»
 
درحالی که طی هفته‌های گذشته اخبار خروج ژئوپارک قشم از شبکه جهانی ژئوپارک‌ها منتشر شد فیاضی از تشکیل کارگروهی برای ثبت جهانی غار نمکدان که یکی از جاذبه‌های ژئوپارک قشم است خبر داد و گفت: «کارگروهی برای انجام تحقیقات لازم برای ثبت جهانی غار نمکدان قشم تشکیل شده‌است که یکی از اعضای فعال در این کارگروه، انجمن غارنوردان ایران است که اداره کل طبیعت‌گردی را برای رسیدن به اهداف خود حمایت می‌کند.»
 

او افزود: «از آنجایی که کار مطالعاتی و انجام امور مربوط به ثبت جهانی دشوار و نیازمند زمان است و گروه‌های خارجی باید از این غار بازدید کنند از این رو آماده سازی بسترهای لازم نیازمند حدود 6 ماه زمان است تا بتوان در فهرست‌های جهانی ثبت شد.»
 
، غار نمکدان قشم نه تنها طولانی‌ترین غار نمکدان دنیاست بلکه تحقیقات نشان می‌دهد که تنفس در داخل این غار باعث بهبود بیماران مبتلا به آسم و ناراحتی‌های تنفسی می‌شود از این رو می‌تواند جاذبه خوبی برای گردشگران سلامت به شمار آید.
 
مدیر کل اداره طبیعت گردی نیز تاکید کرد: «یکی از وظایف کارگروه غارنوردی این است که در کنار حفاظت از غارها جنبه‌های جذب گردشگران و غارنوردان به ایران را فراهم کند چراکه این بخش می‌تواند تعداد زیادی از گردشگران را برای کشور جذب کند.»
 
 امروزه غارها تبدیل به یکی از جاذبه‌های گردشگری دنیا شده‌اند که روزانه می‌توان درآمد چشم‌گیری از آن بدست آورد. چنانکه غار "جیتا" در لبنان که توریستی‌ترین غار خاورمیانه است به طور عادی روزانه پذیرای هزار گردشگر است که این تعداد در روزهای پر بازدید به 10 هزار گردشگر می‌رسد. ایران نیز می‌تواند از این توان نهفته بهره‌ فراوان برد.

منبع:
www.seemorgh.com/culture

روش‌های جهت‌یابی

 

جهت‌یابی به کمک موقعیت خورشید در آسمان

۱- خورشید صبح تقریباً از سمت شرق طلوع می‌کند، و شب تقریباً در سمت غرب غروب می‌کند.

• این مطلب فقط در اول بهار و پاییز صحیح است؛ یعنی در اولین روز بهار و پاییز خورشید دقیقاً از شرق طلوع و در غرب غروب می‌کند، ولی در زمان‌های دیگر، محل طلوع و غروب خورشید نسبت به مشرق و مغرب مقداری انحراف دارد. در تابستان طلوع و غروب خورشید شمالی‌تر از شرق و غرب است، و در زمستان جنوبی‌تر از شرق و غرب می‌باشد. در اول تابستان و زمستان، محل طلوع و غروب خورشید حداقل حدود ۲۳٫۵ درجه با محل دقیق شرق و غرب فاصله دارد، که این خطا به هیچ وجه قابل چشم پوشی نیست. در واقع از آن‌جا که موقعیت دقیق خورشید با توجه به فصل و عرض جغرافیایی متغیر است، این روش نسبتاً غیردقیق است.

۲- در نیمکرهٔ شمالی زمین، در زمان ظهر شرعی خورشید همیشه دقیقاً در جهت جنوب است و سایهٔ اجسام رو به شمال می‌افتد.

• ظهر شرعی یا ظهر نجومی، دقیقاً هنگامی است که خورشید به بالاترین نقطه خود در آسمان می‌رسد. در این زمان، سایهٔ شاخص به حداقل خود در روز می‌رسد، و پس از آن دوباره افزایش می‌یابد؛ همان زمان اذان ظهر.

برای دانستن زمان ظهر شرعی می‌توان به روزنامه‌ها مراجعه کرد یا منتظر صدای اذان ظهر شد. ظهر شرعی حدوداً نیمه بین طلوع آفتاب و غروب آفتاب است.

۳- حرکت خورشید از شرق به غرب است؛ و این هم می‌تواند روشی برای یافتن جهت‌های جغرافیایی باشد.

جهت‌یابی با سایهٔ چوب(شاخص)

• شاخص، چوب یا میله‌ای صاف و راست است (مثلاً شاخه نسبتاً صافی از یک درخت به طول مثلاً یک متر) که به طور عمودی در زمینی مسطح و هموار و افقی(تراز و میزان) فرو شده‌است.

روش اول: نوک(انتهای) سایهٔ شاخص روی زمین را [مثلاً با یک سنگ] علامت‌گذاری می‌کنیم. مدتی (مثلاً ده-بیست دقیقه بعد، یا بیشتر) صبر می‌کنیم تا نوک سایه چند سانتیمتر جابه‌جا شود. حال محل جدید سایهٔ شاخص (که تغییر مکان داده‌است) را علامت‌گذاری می‌نماییم. حال اگر این دو نقطه را با خطی به هم وصل کنیم، جهت شرق-غرب را مشخص می‌کند. نقطهٔ علامت‌گذاری اول سمت غرب، و نقطهٔ دوم سمت شرق را نشان می‌دهد. یعنی اگر طوری بایستیم که پای چپ‌مان را روی نقطهٔ اول و پای راستمان را روی نقطهٔ دوم بگذاریم، روبروی‌مان شمال را نشان می‌دهد، و رو به خورشید (پشت سرمان) جنوب است.

• از آن‌جا که جهت ظاهری حرکت خورشید در آسمان از شرق به غرب است، جهت حرکت سایهٔ خورشید بر روی زمین از غرب به شرق خواهد بود. یعنی در نیم‌کره شمالی سایه‌ها ساعتگرد می‌چرخند.
• هر چه از استوا دورتر بشویم، از دقت پاسخ در این روش کاسته می‌شود. یعنی در مناطق قطبی (عرض جغرافیایی بالاتر از ۶۰ درجه) استفاده از آن توصیه نمی‌شود.
• در شب‌های مهتابی هم از این روش می‌توان استفاده کرد: به جای خورشید از ماه استفاده کنید.

روش دوم(دقیق‌تر): محل سایهٔ شاخص را زمانی پیش از ظهر علامت گذاری می‌کنیم. دایره یا کمانی به مرکز محل شاخص و به شعاع محل علامت‌گذاری شده می‌کشیم. سایه به تدریج که به سمت شرق می‌رود کوتاه‌تر می‌شود، در ظهر به کوتاه‌ترین اندازه‌اش می‌رسد، و بعداز ظهر به تدریج بلندتر می‌گردد. هر گاه بعد از ظهر سایهٔ شاخص از روی کمان گذشت (یعنی سایهٔ شاخص هم‌اندازهٔ پیش از ظهرش شد) آن‌جا را به عنوان نقطهٔ دوم علامت‌گذاری می‌کنیم. مانند روش پیشین، این نقطه سمت شرق و نقطهٔ پیشین سمت غرب را نشان می‌دهد.

• در واقع هر دو نقطه سایهٔ هم‌فاصله از شاخص، امتداد شرق-غرب را مشخص می‌کنند.
• با این‌که روش پیشین نسبتاً دقیق است، این روش دقیق‌تر است؛ البته وقت بیشتری برای آن لازم است.
• برای کشیدن کمان مثلاً طنابی(مانند بند کفش، نخ دندان) را انتخاب کنید. یک طرف طناب را به شاخص ببندید، و طرف دیگرش را به یک جسم تیز؛ به شکلی که وقتی طناب را می‌کشید دقیقاً به محل علامت‌گذاری شده برسد. نیم‌دایره‌ای روی زمین با جسم تیز رسم کنید.
• وقتی سایهٔ شاخص به حداقل اندازهٔ خود می‌رسد(در ظهر شرعی)، این سایه سمت جنوب را نشان می‌دهد (بالای ۲۳٫۵ درجه).

منبع: ویکی پدیا

ادامه نوشته

جنگ سرد جدید در سردترین نقطه زمین

روسیه، آمریکا و انگلیس در جنگ سرد دیگری که این بار در سردترین نقطه زمین در گرفته است، در برابر یکدیگر قرار گرفتند.

به گزارش ایسنا، سه تیم از این کشورها در رقابت برای دستیابی به یکی از چند دریاچه آب شیرین مدفون در اعماق دو کیلومتری چندین تریلیون تن یخ قطب شمال، به برنامه‌ریزی و حفاری مشغول هستند.

محققان امیدوارند این پژوهش‌ها بتواند به شناسایی اشکال جدید حیات در آب‌های تیره و منجمد قطبی کمک کند که تاکنون نور خورشید را ندیده‌اند.

تیم روسی در آخرین روزهای سال 2012 یک دستاورد را معرفی کرد که طی آن اولین نمونه آب از دریاچه 15.5 هزار کیلومتری وستوک پس از میلیون‌ها سال به بیرون کشیده شد. اما این نمونه آلوده به نفت سفید بود که یک محصول جانبی فرآیند حفاری است.

روسیه به حفاری گودال خود برای اجتناب از آلودگی ادامه داده درحالیکه یک پروژه انگلیسی با هدف بازیابی نمونه‌های آب از دریاچه مدفون السوورث در نزدیکی کریسمس پس از بروز مشکل برای تیم معلق شد. پروژه آمریکا در دریاچه ویلیتز به نظر از شانس بیشتری برای موفقیت در این جنگ سرد برخوردار است.

حدود 50 دانشمند، محقق، کاوشگر و مهندس در پروژه WISSARD آمریکا شرکت داشته که قرار است عملیات حفر یک گودال در یخ دریاچه ویلینز را برای بررسی‌های بیشتر انجام دهند.

تیمی از مهندسان و متخصصان برای دو سال به ساخت یک مته آب داغ با قابلیت ذوب 762 متر یخ طی چند روز مشغول بوده‌اند. این مته یک فوران پرفشار آب داغ با ظرفیت 50 گالون در دقیقه است.

این مته سلول‌ها و ذرات بزرگتر از هشت یک میلیونیوم یک اینچ را حذف کرده و مابقی سلول‌ها را با یک دوز قدرتمند تابش فرابنفش ضدباکتری از بین می‌برد. تمام بخش‌های این مته و ابزارهای علمی وارد شده در این گودال از پیش با پروکسید هیدروژن پاکسازی شده و در نهایت از یک محفظه میکروب‌زدا عبور می‌کند.

محل پروژه روس‌ها در دریاچه وستوک از سردترین دمای روی کره زمین با منفی 128.6 درجه فارنهایت برخوردار است.

دریاچه ویلینز بسیار کوچکتر از دریاچه وستوک بوده و حجم کلی آن 0.5 کیلومتر مکعب تخمین زده شده است. آب این دریاچه هر 10 سال با جریانات آب‌های زیرزمینی تامین می‌شود. این زمان از فاصله بسیار زیادی با دریاچه السورث (750 سال) و ووستوک (10 هزار سال) برخوردار است.

دانشمندان روسی در نمونه بدست آمده هیچ چیز بجز آب بکر ندیدند به این معنی که تیم WISSARD آمریکا ممکن است بتواند به عنوان اولین گروه به کشف حیات میکروبی در زیر یخهای قطبی نائل شود.

دریاچه ویلینز در سال 2007 با استفاده از یک ماهواره ناسا که ویژگی‌های صفحه یخی قطب را بررسی کرده و ضخامت و ترکیبات آنها را می‌سنجد، شناسایی شد. محققان در کنار آن یک شبکه از دریاچه‌ها، رودخانه و جریانات آبی را کشف کرده‌اند که هرگز نور خورشید را ندیده‌اند.

بجز تلاش برای شناسایی حیات بیگانه، محققان قصد دارند که پوسته یخی و لوله‌کشی آنها را مطالعه کرده و تعامل آن با حرکات آب و چگونگی تاثیر آن بر هواشناسی زمین را بررسی کنند.

 

منبع: تابناک

سوالات مربوط به درس اول جغرافیای متوسطه (غیر از رشته انسانی)

1- قدیمی ترین تعریف جغرافیا چیست؟

2- امروزه جغرافیا را چگونه تعریف می کنند؟

3- دو عامل اصلی در علم جغرافیا کدامند؟

۴- کدام عوامل به انسان کمک می کنند تا بتواند از امکانات خود به بهترین شکل استفاده کند؟

http://bu-geo.blogfa.com

ادامه نوشته

جنگل‌های بارانی آمازون

جنگل‌های بارانی آمازون جنگل‌هایی هستند که به واسطه مقدار زیاد بارش و اکوسیستم ویزه خود در جهان شناخته شده اند. طبق تعریف میزان کمینه بارش سالانه در یک جنگل بارانی بین ۱۷۵۰ نا ۲۰۰۰ میلیمتر است.

سال ها است که سازمان های مدافع محیط زیست نسبت به نابودی جنگل های بارانی آمازون و تاثیرات آن بر روی زندگی ساکنان زمین هشدار می دهند.

 

در عکس های زیر از نشنال جئوگرافی طبیعت منحصر به فرد این منطقه را مشاهده می کنید.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

منبع:

 

http://fararu.com

راهنماي نگارش مقاله هاي پژوهشي

 

• عنوان( Title) :
• - عنوان بايد علمي كامل و جامع و مطابق محتواي مقاله باشد.
  - در عنوان بايد متغيرهاي اصلي (وابسته و مستقل) ذكر گردد.
• چكيده (Abstract):
• - چكيده بايد شامل بخشهاي مقدمه، روش، نتايج و بحث باشد.
  - چكيده حداكثر 250 كلمه باشد (بين250–150 كلمه) مقدمه 20% - روش ها 30% نتايج 25% - بحث 15%
  كلمه هاي كليدي (Keywords):
  تعداد كليد واژه ها بين 3 تا 10 كلمه فارسي پيشنهاد مي‌گردد.
• مقدمه ( Introduction):
• خصوصيات مورد نظر در تدوين مقدمه عبارتند از:
  - حجم مقدمه مقاله از يك پنجم كل مقاله تجاوز نكند. (حداكثر يك صفحه)
  - اهداف مطالعه كه در مقدمه بيان مي شود، بايستي همان مواردي باشد كه در قسمت نتايج به آنها پرداخته مي شود.
  - اهداف جزيي يا فرضيه ها يا پرسش ها بايد به طور كامل در مقدمه آورده شود.
  - در صورتي كه كلمات مخفف نا آشنا در مقدمه به كار رفته باشد مي بايستي واژه لاتين در كنار آن كلمه نوشته شود.
  - بيان مسأله با ويژگي‌هاي آن وهمچنين ضرورت انجام مطالعه ذكر شود.
  - سابقه علمي موضوع به طور خلاصه ذكر گردد.
  - بايستي از اطلاعات گسترده و غيراختصاصي و توصيف مفاهيم، همچنين ارائه جدول و تصوير در مقدمه پرهيز شود.
  مواد و روش ها (Methods & Materials):
  اين بخش به ترتيب:
  - نوع مطالعه، روش پژوهش، جامعه مورد مطالعه و معيارهاي انتخاب نمونه، حجم نمونه و نحوه نمونه‌گيري ابزار و روش گردآوري داده‌ها، اعتبار و اعتماد علمي ابزار تحقيق، زمان و مكان نمونه‌گيري، نحوه انجام آزمايشها، آزمون‌هاي آماري وسيستم نرم‌افزاري بكارگرفته شده‌ مي‌باشد.
  - ذكر متغيرهاي مورد مطالعه، چگونگي كنترل آنها، تعداد گروه هاي مورد مطالعه و شاهد با توجه به نوع مطالعه، روش و نوع نمونه گيري اندازه و حجم نمونه، چند سويه بودن پژوهش و روش اجراي آن و چگونگي همسان‌ سازي گروه‌ها برحسب نوع پژوهش ذكر شود و ميزان دقت و اطمينان مورد ظر در محاسبه حجم نمونه معرفي گردد.

 

• نتايج (Results ):
• - نتايج با نظم و ترتيب منطقي و بدون توجيه و تفسير و براساس اهداف يا سئوالات ذكر شده در مقدمه بيان شود.
  - از ذكر P-value در مواردي كه نتايج معني‌دار نبوده خودداري شود. مقدار P-value همراه سطح اطمينان بيان شود.
  - هر يافته فقط به يك شكل (يا در متن يا جدول و نمودار) ارائه گردد. (هر 1000 كلمه يك جدول)
  - گزارش‌ميانگين‌ها همراه باانحراف معيارذكرگردد.
  بحث (Discussion ):
  - آثار و اهميت يافته هاي بدست آمده و همچنين محدوديتهاي آن توضيح داده شود. در اين بخش از ذكر تكرار نتايج به شكلي كه در قسمت نتايج آمده است، خودداري گردد.
  - در بحث علت تشابه و تفاوت نتايج مقاله با تحقيق هاي ديگران توضيح داده شود.
  - در بحث موارد كاربرد علمي و قابليت تعميم پذيري نتايج بدست آمده توضيح داده شود.
  - باتوجه به نتايج، بايستي پاسخ قاطعي به سئوالهاي مقدمه داده شود.

 

• منابع (References ):
  جهت درج منابع در مقاله ها در حال حاضر در دانشگاههاي علوم ‌پزشكي كشور بيشتر از روش Vancouver يا روش شماره‌گذاري استفاده مي‌شود. در اين روش، يك سري اصول كلي وجود دارد و نمونه منابع در مجله شماره 22 زمستان 1382 بطور كامل ذكر گرديده است.

 

• خلاصه انگليسي (Abstract ):
  - عناوين در چكيده انگليسي مشابه چكيده فارسي است وحجم آن حداكثر 250 كلمه و بايد تطابق كامل با متن چكيده فارسي داشته باشد.
  
  
  

خلیج فارس

خلیج فارس مختصات: شرقی‌°۵۱ شمالی‌°۲۷ / °۵۱شرقی °۲۷شمالی / ۵۱;۲۷ (نقشه) برای دیگر کاربردها، خلیج فارس (ابهام‌زدایی) را ببینید. «خلیج ایران» تغییر مسیری به این صفحه است. برای کاربردهای دیگر خلیج ایران (ابهام‌زدایی) را ببینید. نام بین المللی :
خلیج فارس Persian Gulf نام تاریخی دریای پارس - پرسیکون کاای تاس- سینوس پرسیکوس موقعیت جغرافیایی جنوب غربی آسیا، منطقه خاورمیانه نوع(اقیانوس‌شناسی) خلیج مساحت ۲۵۱٬۰۰۰ کیلومتر مربع منطقه اقیانوس هند سرچشمه نخستین دریای عمان ژرفای بیشینه ۹۰ متر ژرفای میانگین ۵۰ متر درازای بیشینه ۹۸۹ کیلومتر کشورهای ساحلی ایرانعمانامارات متحده عربیعربستانقطربحرینکویتعراق منابع مهم منابع سرشار نفت و گاز نقشه ۱۶۸۹ نام خلیج فارس است به زبان لاتین قدیمی: Sinus Persicus امروزه:Sinus Persici در نقشه آورده شده‌است. خلیج فارس، خلیج پارس یا دریای پارس آبراهی است که در امتداد دریای عمان و در میان ایران و شبه جزیره عربستان قرار دارد. نام تاریخی این خلیج، در زبان‌های گوناگون، ترجمه عبارت «خلیج فارس» یا «دریای پارس» بوده‌است.[۱] مساحت آن ۲۳۷٬۴۷۳ کیلومتر مربع است[۲]، و پس از خلیج مکزیک و خلیج هودسن سومین خلیج بزرگ جهان بشمار می‌آید. خلیج فارس از شرق از طریق تنگه هرمز و دریای عمان به اقیانوس هند و دریای عرب راه دارد، و از غرب به دلتای رودخانه اروندرود، که حاصل پیوند دو رودخانهٔ دجله و فرات و پیوستن رود کارون به آن است، ختم می‌شود.[۳] کشورهای ایران، عمان، عراق، عربستان سعودی، کویت، امارات متحده عربی، قطر و بحرین در کناره خلیج فارس هستند. در این میان سواحل شمالی خلیج‌فارس تماماً در جغرافیای سیاسی ایران قرار دارند.[۴] به سبب وجود منابع سرشار نفت و گاز در خلیج فارس و سواحل آن، این آبراهه در سطح بین‌المللی، منطقه‌ای مهم و راهبردی بشمار می‌آید. تاریخچه پیدایش خلیج فارس زمین شناسان معتقدند که در حدود پانصدهزار سال پیش، صورت نخستین خلیج فارس در کنار دشت‌های جنوبی ایران تشکیل شد و به مرور زمان، بر اثر تغییر و تحول در ساختار درونی و بیرونی زمین، شکل ثابت کنونی خود را یافت. خلیج فارس در آغاز، بسیار پهناور بوده به طوری که تا اواخر دوره سوم زمین شناسی بیشتر جلگه‌های برازجان، بهبهان و خوزستان ایران تا کوه‌های زاگرس در زیر آب بوده‌اند. [۵] مشخصات جغرافیایی خلیج فارس جغرافیای مکانی خلیج فارس خلیج فارس در ۲۴ تا ۳۰ درجه و ۳۰ دقیقه عرض شمالی و ۴۸ تا ۵۶ درجه و ۲۵ دقیقه طول شرقی از نصف النهار گرینویچ قرار دارد. این خلیج توسط تنگه هرمز به دریای عمان و از طریق آن به دریاهای آزاد مرتبط است. از بین کشورهای همسایه خلیج فارس، کشور ایران بیشترین مرز آبی مشترک را با خلیج فارس دارا می‌باشد. طول مرز آبی کشور ایران با خلیج فارس، با احتساب جزایر در حدود ۱۸۰۰ کیلومتر و بدون احتساب جزایر در حدود ۱۴۰۰ کیلومتر می‌باشد.[۶] طول خلیج فارس از تنگه هرمز تا آخرین نقطه پیشروی آن در جهت غرب در حدود ۸۰۵ کیلومتر است.عریض ترین بخش خلیج فارس ۱۸۰ مایل (۲۹۰ کیلومتر) می‌باشد. عمیق ترین نقطه خلیج فارس با عمق ۹۳ متر در ۱۵ کیلومتری تنب بزرگ و کم عمق ترین نقطه آن با عمقی بین ۱۰ تا ۳۰ متر در سمت غرب می‌باشد. همچنین جزایر متعددی در خلیج فارس وجود دارند. زمین شناسی منطقه خلیج فارس از دیدگاه زمین شناسی، خلیج فارس فرونشست زمین ساختی کم ژرفایی است که دوره ترشیری پیش در حاشیه جنوبی رشته کوه زاگرس تشکیل شده‌است. در واقع این دریا بازمانده گودال بزرگی است که از دوران گذشته زمین شناختی تحت تاثیر فشار ناشی از آتش فشان‌های فلات ایران بوده و پایداری فلات عربستان در مقابل این واکنش‌های تکتونیکی سبب ایجاد و توسعه پهنا-ژرفای آن شده‌است. شدیدترین چین خوردگی‌های دوران پلیو پلیستوسن، کرانه‌های شمالی خلیج فارس (زاگرس) را چین داده‌است. میزان این چین خوردگی‌ها که در خشکی‌های کشور ایران شدید است با شیب‌های کمتر به طرف دریا ادامه پیدا می‌کند به طوری که در دریا این شیب به ۱۰ تا ۲۰ درجه می‌رسد. محور اصلی خلیج فارس نیز یکی از پیامدهای زمین ساختی پدیده چین خوردگی زاگرس است که در دوران پلیو پلیستوسن شکل گرفته‌است. در پایان دوره پلیوسن، سطح دریا احتمالا ۱۵۰ متر بالاتر از سطح کنونی بوده‌است. این سطح در حدود ۱۰۰، ۰۰۰ سال پیش از میلاد مسیح و به تدریج به سطح کنونی رسیده‌است که آثار آن به صورت پادگانه‌های دریایی و سخا، در کرانه‌های جنوبی خلیج فارس بر جای مانده‌است. [۷] [۸] زمین ریخت شناسی خلیج فارس از نظر ریخت شناسی، خلیج فارس نامتقارن بوده و شیب سواحل جنوبی آن ملایم تر از شیب سواحل شمالی است. کرانه جنوبی خلیج فارس، به ویژه در شرق شبه جزیره قطر، منطقه وسیع و کم عمقی است (۱۰ تا ۲۰ متر) که بطور عمده با ریخت شناسی بست، محیط تبخیری و منطقه جزر و مدی مشخص است.خلیج فارس از رسوبات سخت و بلند با اشکال خطی ساخته شده و با واسطه یک دشت ساحلی باریک با دریا در ارتباط است. جزایر ایرانی خلیج فارس بصورت پشته‌های کشیده و موازی ساحل که در واقع دنباله رشته کوه زاگرس هستند که بر اثر بالا آمدن آب بشکل جزیره درآمده‌اند مانند قشم و کیش و یا اینکه کم و بیش دایره‌ای شکل هستند مانند هرمز و ابوموسی که گنبدهای نمکی سری هرمز هستند. سطح جزایر خلیج فارس از رسوبات تخریبی و مارن تشکیل شده‌است که کم و بیش صدف دارند. خاک این جزایر عمدتا شور یا حاوی گچ است که در نتیجه رشد گیاهان را به گونه‌های خاص محدود می‌کند. شکل ساحلی خلیج فارس در مجاورت ایران از نوع طولی است که موازی با محور ارتفاعات مجاور است که گاهی تراکم آبرفت‌ها فاصله زیادی بین خط ساحل و ارتفاعات زاگرس ایجاد کرده مانند جلگه بوشهر، و گاهی دامنه تاقدیس‌ها در خط ساحلی قرار گرفته‌اند مانند غرب خور موج.[۹] [۱۰] اقلیم شناسی خلیج فارس آب و هوای خلیج فارس خشک و نیمه استوایی است. در تابستان دما گاهی تا ۵۰ درجه سانتی گراد می‌رسد و میزان تبخیر بیشتر از میزان آب‌های وارده می‌شود. در زمستان دما تا ۳ درجه سانتی گراد هم گزارش شده‌است. در عین شوری زیاد آب خلیج فارس، ۲۰۰ چشمه آب شیرین در کف و ۲۵ چشمه آب کاملا شیرین در سواحل آن جریان دارند که منشا همگی آن‌ها از کوه‌های زاگرس در ایران است. آب‌های شیرینی که وارد خلیج فارس می‌شوند عمدتا محدود به روان آب‌های کوه‌های زاگرس در ایران و کوه‌های ترکیه و عراق است. رودخانه‌های اروند، کارون، جراحی، مند، دالکی و میناب بزرگترین و پرآب ترین رودخانه‌هایی هستند که به خلیج فارس می‌ریزند که بیشتر سرچشمه‌های آن‌ها در کوه‌های زاگرس قرار دارند. در کرانه جنوبی آب‌های ورودی به خلیج فارس بسیار کم است که موجب بالا بودن رسوبات کربناتی در این بخش شده‌است. به دلیل محصور بودن، اثر اقیانوس بر خلیج فارس بسیار ناچیز است و به همین علت سرعت جریان‌های زیرین و افقی آن بسیار کم و در حدود ۱۰ سانتی متر در ثانیه‌است. شوری بیشتر خلیج فارس نسبت به اقیانوس موجب پیدایش جریان آبی از اقیانوس هند به خلیج فارس می‌شود که به موازات ساحل ایران و در جهت پادساعتگرد است. جریان ذکر شده با کاهش دما و شوری همراه است به طوری که در تنگه هرمز مقدار نمک ۳۶,۶ گرم در لیتر و در انتهای شمال غربی و در دهانه کارون در حدود ۴۰ گرم در لیتر است. میزان بارندگی در سواحل جنوبی کمتر از ۵ سانتی متر در سال و در سواحل شمالی بین ۲۰ تا ۵۰ سانتی متر در سال است. [۱۱] [۱۲]   جغرافیای تاریخی خلیج فارس نام خلیج فارس خلیج فارس اصیل ترین نام و نامی است بر جای مانده از کهن‌ترین منابع، که بطور مستمر از سده‌های پیش از میلاد در همه زبانها و ادبیات جهانی وجود داشته‌است، و با پارس و فارس - نام‌های ایران - گره خورده‌است..[۱۳] کهن‌ترین نامی که از خلیج فارس وجود دارد نارمَرتو (narmarratu) است که در کتیبه‌های آشوری بر جای مانده‌است و به معنای رود تلخ است[۱۴]. فلاویوس آریانوس در سدهٔ دوم میلادی در آثار خود خلیج فارس را پرسیکون کاای تاس که خلیج فارس معنا می‌دهد استفاده کرده‌است.[۱۵] خیابانی به نام خلیج عربی/ خلیج فارسی در مرکز قاهره جغرافی دانان و تاریخ نگاران عرب اسلامی دوره آغازین اسلام، همچون طبری، مسعودی و یعقوبی به اتفاق در کتب خطی به جای مانده از خود اذعان دارند که تمامی نواحی خلیج پارس در دوره‌های پیش از اسلام به ایران تعلق داشته‌است. «ابن حوقل بغدادی» در کتاب خود «صورة العرض» که در سال ۱۹۹۳.م در لندن به زبان انگلیسی به چاپ رسید، عنوان می‌کند که: «همان طور که بارها گفته شد، دریای پارس خلیجی است از اقیانوس احاطه کننده جهان که در اطراف چین و شهر«وق» از آن منشعب می‌شود. این دریا از سرزمین‌های سند و کرمان تا فارس ادامه می‌یابد و در میان همه سرزمین‌ها به نام پارس خوانده می‌شود، زیرا پارس ا ز همه کشورها پیشرفته تر است و شاهان آن محکم ترین کنترل (حاکمیت) را در دوران کهن داشته‌اند و حتی اکنون نیز تمامی کرانه‌های دور و نزدیک این دریا و همه سرزمین‌های پارس و دیگر را تحت کنترل دارند».[۱۶] تا پیش از دهه ۶۰ قرن بیستم میلادی، کشورهای عربی از عبارت خلیج فارس در مکاتبات رسمی خود استفاده می‌کردند.[۱۷][۱۸]   در سال‌های اخیر و به ویژه از دههٔ شصت میلادی به این سو، نام جعلی خلیج عربی نیز در برخی منابع تحت حمایت بیشینهٔ دولت‌های عربی و گاه غیر عربی به گونه‌ای فزاینده در حال رقابت با نام خلیج فارس است، این امر خشم ایرانیان سراسر جهان را برانگیخته و باعث پدیداری نام «خلیج همیشه فارس» یا «خلیج همیشگی فارس» از سوی ایرانیان گشته‌است. تا کنون کارهایی برای مقابله با این جعلی سازی صورت گرفته از جمله صادر شدن دو قطعنامه در سازمان ملل متحد در زمان حکومت «محمد رضا شاه پهلوی» برای پاسداری از نام خلیج فارس یا Persian Gulf و یا برگزاری جام خلیج فارس و چندین نام گذاری و تهیهٔ نقشه و اسناد و کتب جغرافیایی در حال حاضر با نام درست. در پی استعلام از وزارت امورخارجه بریتانیا درباره نام این آبراه، ایشان به صراحت نام خلیج فارس را صحیح دانسته‌اند.[۱۹] نقشه جهان سال ۱۶۸۹ و نام خلیج پارس جرارد ون شاگن نقشه‌نگار هلندی در سال ۱۶۸۹ (میلادی) در آمستردام نقشه‌ای از جهان ترسیم کرد. این نقشه به سبک کنده‌کاری با فلز مس و رنگ‌کاری دستی تزئین شده‌است. نقشه مس‌آرایی شده، نقشه‌ای کمیاب است و فقط یک رونوشت از آن در دانشگاه آمستردام می‌باشد و نسخه‌ای مشابه در کتابخانه‌های آمریکا ندارد. نکته قابل توجه نام خلیج پارس است که به زبان لاتین قدیمی: Sinus Persicus امروزه:Sinus Persici در نقشه آورده شده‌است. ابعاد اصلی نقشه ۴۸٫۳ در ۵۶ سانتی‌متر می‌باشد.[۲۰][۲۱][۲۲][۲۳][۲۴][۲۵] نقشه خلیج پارس ۱۷۵۳ نقشه خلیج فارس ۱۷۵۳ در سال ۱۷۵۳ میلادی در آمستردام هلند نقشه‌ای منتشر گردید که منحصراً مربوط به خلیج پارس بود. در این نقشه از خلیج فارس با نام Persische Golf یاد شده‌است. در این نقشه بیشتر جزایر خلیج فارس مشخص شده و نقشه‌های آنها درج شده‌است.[۲۶]   نقشه جهان‌نمای کانتینو و نام خلیج پارس در سال ۱۵۰۲ میلادی نقشه‌ای ترسیم شد که از شرق تا غرب همه مستعمرات پرتغال در آن درج شده بود. در نقشه ۱۵۰۲ کانتینو نام خلیج فارس و دریای سرخ موجود است. [۲۷] نقشه جهان‌نمای کانتینو.                                                  نام خلیج فارس در نقشه کانتینو.   روز ملی خلیج فارس یکی از اقدامات دولت برای پاسداری از میراث خلیج فارس رسمیت دادن به روز ملی خلیج فارس(که قبلا توسط وبلاگ نویسان انجام شده بود) در تقویم رسمی بود. فردی بنام"جعفر مرادی در رسانه‌های گروهی ایران بدون مدرک و سندو بدون اطلاع از سوابق موضوع خود را مبتکر نام گذاری روز ملی خلیج فارس معرفی می‌کند و مدعی است این پیشنهاد در نشریه سفیر جنوب شماره 122 مورخ 21دیماه 1383، و سپس از طریق استانداری هرمزگان به وزارت امور خارجه و معاونت سیاسی وزارت کشور ارسال گردیده و او در همین رابطه جایزه ابتکار از وزیر ارشادگرفته است. امابررسی اسناد در رابطه با نام گذاری و مکاتبات پرونده مربوطه در ریاست جمهوری و ادارات سه گانه وزارت خارجه توسط گروه مستند ساز مستندخلیج فارس(شبکه 1)[۲] و به گواهی و روایت یکی از اعضای کمیته یکسان سازی نامهای جغرافیایی و عضو کمیته حقوقی خلیج فارس.[۳] و [۴] جغرافیایی و عضو کمیته حقوقی خلیج فارس و همچنین گواهی دکتر پیروز مجتهد زاده در مصاحبه با خبرگزاری کتاب اردیبهشت 1390[۵] حکایت متفاوتی است: دولت، پس از ملاحظه اراده قاطع عمومی جامعه و حرکت اعتراضی عمومی آبان 1383 مردم و وبلاگ نویسان نسبت به مجله نشنال جئوگرافی حاضر به اقدام عملی شد و سرانجام پس از جلسات متعدد برای بررسی عوارض مثبت و منفی، این نام گذاری‌ها انجام شد. سابقه طرح رسمی و دولتی آن به آذر ماه 1383 در جلسه شورای شهر برای نام گذاری اتوبان تهران - قم به خلیج فارس- بر می‌گردد. در بررسی فایلهای مربوطه هیچ نامه‌ای از سوی استانداری هرمزگان در این رابطه به وزارت خارجه و ریاست جمهوری نرسیده است. گرفتن جایزه از آقای صفار هرندی دلیلی بر صحت ادعای آقای مرادی نیست؟ آقای صفار هرندی در سال 1384 وقتی وزیر ارشاد شدند بلافاصله اولین فستیوال ملی خلیح فارس و مسابقه جهانی وبلاگ نویسی خلیج فارس که صدها وبلاگ نویس طرحهای خود را برای صیانت از نام خلیج فارس در آن ارایه می کردند( از دی- بهمن 83) تعطیل شدو مسئولین آن و طرفداران این موضوع برکنار و 300 سکه تخصیص یافته برای جوایز برندگان آن نیز داده نشد. در پرونده خلیج فارس و صورتجلسه‌های موجود سال 1383 سه مکاتبه در ارتباط با نام گذاری روز ملی وجود دارد که به روئیت و حاشیه نویسی معاون رئیس جمهور، مدیران کل دفترریاست جمهوری و دفتر وزیر خارجه و مدیران کل خلیج فارس و حقوقی رسیده‌است عبارتند از: نامه آبان ماه 1383 مدیرکل سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران و به ضمیمه سه جلدکتاب خلیج فارس نامی کهن و میراث فرهنگی برای ادارات سه گانه وزارت خارجه و پیشنهاد نام گذاری روز ملی خلیج فارس 2- گزارش اداره کل خلیج فارس و اداراه حقوقی و اداره اسناد وزارتخارجه در همین ارتباط و راهکارهای حفاظت از نام خلیج فارس منظم به کپی صفحه91-92 کتاب مذکور و کپی مقاله مسلسل روزنامه همشهری 16- 27 مهر 81 تحت عنوان خلیج ایرانی. 3- دو عدد نامه از سوی ریاست جمهوری منظم به نامه‌های شورای مدیران سازمان خلیج فارس(پرشن گلف آنلاین) برای نام گذاری روز ملی خلیج فارس و فاکس همان نامه‌ها از سوی نمایندگی ایران در نیویورک منظم به درخواست سازمان خلیج فارس. توضیح اینکه نظر به تحریفی که از سوی رسانه‌های عربی و بخصوص بخش‌های انگلیسی آنها در مورد نام خلیج فارس می‌شدوباتوجه به قدمت و کاربرد مستمر تاریخی این نام در همه زبانها و زمانها که یادگار و میراثی از دوران ایران باستان است در جهت یادآوری اهمیت پاسداری و صیانت از این میراث کهن،طرفداران این میراث گران بها اقدامات خود را جهت دفاع از آن از سال 1380 منسجم تر کردندو راهکارهای حفاظت از نام خلیج فارس را در جلسات و سمینارهای متعدد به اطلاع مقامات رساندند. ایده ضرورت دفاع ازنام خلیج فارس و نامگذاری روز ملی خلیج فارس،نخست در سال 1381 گفتار 10 شماره ای روزنامه همشهری ودر وسایت آن تحت عنوان خلیج ایرانی 16 تا 27 مهر 1381 وسپس در اولین همایش ملی ژئوماتیک ایران اردیبهشت 1382 و درسخنرانی و مقاله" اسامي جغرافيايي باستاني ميراث بشريت صفحه-26- 27 [۶] ودر وب سایت پرشن گلف آنلاین 09/06/2003 [۷] و همچنین دراولین همایش بین‌المللی کارتوگرافی خلیج فارس قرن 16-18 در دانشگاه تهران دوم خرداد 1383 و در اولین همایش یکسان سازی نامهای جغرافیایی غرب آسیا در سازمان نقشه برداری اردیبهشت 1383 به اطلاع عموم و مسئولین مربوطه رسید و درشهریور 1383 پیشنهادسه گانه بصورت آنلاین در وب سایت (پرشن گلف آنلاین)و از طریق ایمیل به رای گیری عمومی طرفداران نام خلیج فارس گذاشته شد اکثریت رای دهنگان به ترتیب 1- به روز 9 آذر برگشت سه جزیره به مام میهن 2- روز ملی شدن نفت 29 اسفند 3- روزاخراج پرتغالی‌ها توسط ارتش ایران از خلیج فارس رای دادند. نتیجه رای گیری[۸] توسط شورای مدیران سازمان خلیج فارس و از جمله ریچارد فرای -[[۹]]ایران شناس و ایران دوست آمریکایی(فعلا مقیم اصفهان) طی نامه‌ای به رئیس جمهور وقت و برای وزارت خارجه و نمایندگی ایران در نیویورک ارسال و بعدها در روزنامه شرق تاریخ 14/12/1383و وب سایت‌های مختلف منتشر گردید.دفتر رئیس جمهور وقت طی نامه‌ای پیشنهاد را موکول به نظر مثبت وزارتخارجه نمود لذا طی دومین جلسه کارگروه(کمیته) حقوقی نام خلیج فارس در وزارتخارجه(متشکل از نمایندگان وزارتخارجه (سه اداره- حقوقی - اسناد- خلیج فارس) وزارت کشور- سازمان جغرافیایی ارتش - سازمان نقشه برداری...) در شش بهمن 1383 ضمن موافقت با نام گذاری(روز ملی خلیج فارس)روز شکست پرتغالی هارا برای نام گذاری مقبول تر دانست ریاست جمهوری تعیین دقیق این روز را به جلسه شورای عالی انقلاب فرهنگی موکول نمود و نهایتا در تیر ماه ۱۳۸۴ خورشیدی توسط شورای فرهنگ عمومی کشور روز 10 اردیبهشت را روز شکست پرتغال دانست لذا این روز مورد تایید شورای عالی انقلاب فرهنگی به ریاست رئیس جمهور وقت رسیدو در رسانه ها اعلام گردید و به این ترتیب با کمک و همراهی چندانجمن و نهاد غیر دولتی و همکاری وزارت امور خارجه و نهادهای مسئول دیگر، روز دهم اردیبهشت ماه که سالروز اخراج پرتغالی‌ها از تنگه هرمز است، به نام “روز ملی خلیج فارس” نامگذاری و در تقویم خورشیدی ایران به ثبت رسید. جزایر خلیج فارس جزایر زیادی در خلیج فارس وجود دارند که برخی از آن‌ها از اهمیت کم و برخی از اهمیت بالایی برخوردارند. جزایر مهم خلیج فارس عبارت‌اند از: قشم، بحرین، کیش، خارک، ابوموسی، تنب بزرگ، تنب کوچک و لاوان که تمامی آنها به جز قسمتی ازبحرین به ایران تعلق دارد. PARSSEA جزایر ایرانی خلیج فارس کشتی یونانی در آب‌های ساحلی جزیره کیش در خلیج فارس از میان جزایر خلیج فارس بیش از ۳۰ جزیره مسکونی و غیر مسکونی آن متعلق به کشور ایران است. برخی از این جزایر به علت برکشند و فروکشند در زیر آب قرار می‌گیرند و غیر مسکونی هستند. جزایر غیر مسکونی خلیج فارس به عنوان زیستگاه مرجان‌های دریایی، محل تخمگذاری پرستوهای دریایی و لاک پشت‌ها و همچنین زیستگاه انواع پرندگان مهاجر از اهمیت ویژه جهانی برخوردار است. [۲۹] [۳۰] [۳۱]   جزایری که در استان هرمزگان ایران قرار دارند: جزیره کیش - جزیره قشم - جزیره تنب بزرگ - جزیره تنب کوچک - جزیره ابوموسی - جزیره لاوان - جزیره شتور - جزیره هندرابی - جزیره فرور بزرگ - جزیره فرور کوچک - جزیره سیری - جزیره لارک - جزیره ناز - جزیره هرمز - جزیره هنگام   جزایری که در استان بوشهر ایران قرار دارند:[۳۲] [۳۳] [۳۴] جزیره خارک - جزیره خارکو - جزیره عباسک - جزیره میر مهنا - جزیره فارسی - جزیره نخیلو - جزیره تهمادو - جزیره گرم - جزیره‌ام الکرم - جزیره شیخ الکرامه - جزیره شیف - جزیره متاف - جزیره مرغی - جزیره چراغی - جزیره‌ام سیله - جزیره سه‌دندون - جزیره مولیات   جزایری که در استان خوزستان ایران قرار دارند: جزیره مینو - جزیره خور موسی - جزیره بونه - جزیره دارا - جزیره قبر ناخدا اهمیت خلیج فارس ساحل خلیج فارس در بندر سیراف در استان بوشهر ایران خلیج فارس در واقع محور ارتباط بین اروپا، آفریقا، آسیای جنوبی و جنوب شرقی است. از نظر راهبردی در منطقه خاور میانه، به عنوان بزرگ ترین و مهم ترین مرکز ارتباطی بین این سه قاره‌است و بخشی از یک سیستم ارتباطی شامل اقیانوس اطلس، دریای مدیترانه، دریای سرخ و اقیانوس هند می‌باشد. به همین دلیل از دیرباز مورد توجه قدرت‌های جهانی و همچنین بازرگانان و تجار دنیا بوده‌است. همچنین این منطقه منبع مهم انرژی جهان می‌باشد. در مجموع خلیج فارس از نظر جغرافیای سیاسی، استراتژیک، انرژی و تاریخ و تمدن یک پهنه آبی مهم و حساس در دنیا محسوب می‌شود. [۳۵][۳۶] اهمیت اقتصادی خلیج فارس افق خلیج فارس در منطقه پارس جنوبی بزرگترین عامل اهمیت خلیج فارس وجود معادن سرشار نفت و گاز در کف بستر و سواحل آن است به طوری که این منطقه را «مخزن نفت جهان» نام نهاده‌اند. خلیج فارس مسیر انتقال نفت کشورهای ایران، عراق، کویت، عربستان و امارات متحده عربی است، و به همین سبب، منطقه‌ای مهم و راهبردی به شمار می‌آید. در حدود ۳۰ درصد نفت جهان از منطقه خلیج فارس تامین می‌شود[۳۷] که این مقدار گاهی افزایش و گاهی کاهش می‌یابد. نفت تولید شده در حوزه خلیج فارس باید از طریق این پهنه آبی و از راه تنگه هرمز به سایر نقاط جهان حمل شود.[۳۸] خلیج فارس از نظر ذخایر نفتی در مقایسه با سایر نقاط جهان دارای مزایای زیادی مانند سهولت استخراج، هزینه پایین تولید، مازاد ظرفیت تولید، کیفیت بالای نفت خام منطقه، سهولت حمل و نقل، توان بالای تولید چاه‌ها و امکان کشف ذخایر جدید نفتی وسیع در منطقه می‌باشد. طبق آخرین برآوردهای انجام شده حوزه خلیج فارس در حدود ۷۳۰ میلیارد بشکه ذخیره نفت اثبات شده و بیش از ۷۰ تریلیون مترمکعب گاز طبیعی را در خود جای داده‌است.[۳۹] [۴۰]   همچنین بندرهای مهمی در حاشیه خلیج فارس وجود دارد که از آنها می‌توان بندرعباس، بوشهر، بندرلنگه، کیش، خرمشهر و بندر ماهشهر در ایران، و شارجه، دوبی و ابوظبی را در امارات متحده عربی و بندر بصره و فاو در عراق را نام برد. اهمیت نظامی-راهبردی خلیج فارس از منظر نظامی، وجود پایگاه‌های نظامی متعدد اعم از دریایی، هوایی و زمینی در منطقه خلیج فارس که عمدتا متعلق به کشورهای آمریکا و انگلستان هستند و همچنین حضور ناو‌های جنگی کشورهای غربی بخصوص آمریکا در آب‌های خلیج فارس، اهمیت نظامی و راهبردی خلیج فارس را نمایان می‌سازد. جنگ نفت‌کش‌ها که در جریان جنگ ایران و عراق رخ داد یکی از عوامل حضور نظامی کشورهای غربی به ویژه آمریکا در خلیج فارس شد. اهمیت نظامی-راهبردی خلیج فارس به طور ویژه در جریان جنگ ایران و عراق، جنگ خلیج فارس و جنگ عراق آشکار شد. [۴۱] پیشینه دریانوردی در خلیج فارس پیشینه دریانوردی در خلیج فارس به گذشته‌های بسیار دور، دست کم دو هزار سال پیش از میلاد، باز می‌گردد. مردمان تمدن‌هایی مانند سومر، آکاد، ایلام مسیر خود بین میان‌رودان و موهنجودارو در دره سند را از طریق این پهنه آبی می‌پیمودند. بررسی‌های اخیر نشان می‌دهد که فنیقی‌ها، نخست در جزیره‌ها و سرزمین‌های پیرامون خلیج فارس زندگی و دریانوردی می‌کردند. در دوره هخامنشیان، داریوش اول از دریانوردان برجسته ایرانی، فینیقی و ساتراپ‌های یونانی نشین امپراتوری پارس خواست تا برای کشف یرزمین‌های جدید به دریانوردی بپردازند که در نتیجه شناخت ایرانیان نسبت به خلیج فارس بیشتر شد. در یکی از کهن ترین اسناد پیرامون دریانوردی در خلیج فارس که به سده چهارم پیش از میلاد مربوط می‌شود، دریانوردی به نام نیارخوس (نئارخوس) در یازدهمین سال فرمان روایی اسکندر مقدونی و به دستور او سفر دریایی خود را آغاز کرد و در این سفر از دهانه رود سند به دهانه تنگه هرمز رفته و پس از عبور از خلیج فارس در ساحل رود کارون لنگر انداخت. او که در این سفر چند دریانورد ایرانی ازجمله بگیوس پسر فرناکه، هیدارس بلوچ و مازان قشمی نیز او را همراهی می‌کردند، سفرنامه‌ای از سفر ۱۴۶ روزه خود نوشت که چکیده‌ای از آن باقی مانده‌است. او در سفرنامه خود به فانوس‌های دریایی بزرگ و شگفت انگیز در خلیج فارس اشاره می‌کند.[۴۲] PERSIAN EMPIRE ARABIC MAP در دوره هخامنشیان، ناوگان داریوش (متوفی ۴۸۵ یا ۴۸۶ق م)، به دریاسالاری اسکولاکس یونانی، از سند گذشت و سواحل مکران و عربستان (عمان) را بازدید کرد و وارد دریای اریتره، دریای احمر، بحرعمان و خلیج فارس شد. در یورش اسکندر مقدونی (۳۵۶ - ۳۲۳ ق م) به ایران، به دستور وی نارک (نِئارک)، دریاسالار وی، پس از پیاده شدن در کرانه دریای فارس در مصب رود آنامسیس (احتمالاً میناب) به اردوگاه اسکندر به داخل ایران رفت. او پس از بازگشت در دریاهای پارس به اکتشافات پرداخت. در ۲۰۵ ق م، آنتیوخوس سوم، شاه سلوکی (۲۲۳ ـ ۱۸۷ ق م) از طریق دریا عملیات خود را بر ضد شهر گرهه که در آنجا قومی تاجرپیشه و توانگر به سر می‌بردند آغاز کرد. آنتیوخوس با دریافت پانصد تالان نقره، هزار تالان بخور و دویست تالان روغن مَرِّ صافی از ویران کردن شهر منصرف شد. این شهر در ناحیه بحرین شهرت داشت. در دورة سلوکیان (۳۱۲ - ۶۴ ق م)، احتمالاً اهالی آن با شهرهای سلوکی، در کنار دجله، از طریق دریا تجارت داشتند. به نوشتة استرابون در قرن نخست پیش از میلاد، آندرستن یکی از همراهان نارک، در جزیرة ایکار (احتمالاً خارک) معبد آپولو و هاتفی از آرتمیس توروپل را یافت. در دورة ساسانیان نیز در دریای پارس دریانوردی صورت می‌گرفت. بنابر کشفیات باستان شناسان، در جزیره خارک مقبره‌ای از تدمریان (پالمیریان) به دست آمده‌است که نشان می‌دهد احتمالاً جمعی از تدمریان در این جزیره زندگی می‌کرده‌اند و کاروانهای آنان به بابل و سلوکیه و خاراکس در خوزستان و از آنجا به شوش رفت و آمد داشته‌اند. به نوشتة طبری، در دورة ساسانیان، شاپور اول پس از شکست اعراب با یاران خود از دریا گذشت و به خط (مرکز ناحیه قدیم بحرین) رفت و به حجر رسید. در تهاجم اعراب نیز آنان از سوی دریا به ایران حمله کردند. به نوشتة بلاذری، عثمان بن ابی العاص از دریا گذشت، به فارس رسید و به تَوَّج (توز) فرود آمد. در زمان خلیفة دوم نیز عامل وی در بحرین هرثَمة بارِقی از قوم اَزْد را از طریق دریا به فارس فرستاد. او در جزیره‌ای نزدیک فارس (احتمالاً جزیرة خارک) فرود آمد. ظاهراً اعراب ـ پس از تسخیر حجر (خط) ـ به ناوگان آنان دست یافته و با آن کشتیها به سواحل ایران فرود آمده بودند. در تمدن اسلامی، دریای فارس به یکی از مراکز بازرگانی جهانی تبدیل شد و مبادلات بازرگانی با هندوچین و ماچین گسترش یافت و سیراف و بصره و تیز (= طیس) به مراکز بزرگ بازرگانی آن روز تبدیل شدند..[۴۳] منابع غذایی خلیج فارس بیش از ۱۵۰ نوع ماهی متفاوت در خلیج فارس یافت می‌شود. بیشتر آبزیان خلیج فارس بجز چند مورد که وارد آبهای کارون، بهمن شیر و اروند می‌شوند مابقی در آب‌های شور زندگی کرده و در همان جا تخم ریزی و تولید مثل می‌کنند. از مهمترین انواع ماهی‌های تجاری خلیج فارس می‌توان به زبیده، حلوا سفید، قباد، شیر ماهی، شانک، سنگسر، پیش ماهی، هامور، سیکین، کارفه، طوطی، حلوا سیاه، شوریده، خبور، کفشک، سرخو، خابور و سبور اشاره کرد. از دیگر محصولات غذایی باارزش خلیج فارس می‌توان به میگو اشاره کرد. انواع صدف‌های خوراکی نیز در برخی سواحل مانند ساحل بندرعباس و ساحل گشه(ساحل صدف) در بندر لنگه و همچنین در اطراف بعضی جزایر مانند هرمز، قشم و لارک یافت می‌شوند که بازار عمده آن کشورهای اروپایی است.[۴۴] محیط زیست خلیج فارس پستاندار دریایی به نام داگونگ به همراه فرزندش در ساحل کم عمق خلیج فارس خلیج فارس یکی از بزرگ ترین پناهگاه‌های موجودات دریایی مانند مرجان‌ها، ماهی‌های تزئینی کوچک، ماهی‌های خوراکی و غیر خوراکی، صدف‌ها، حلزون‌ها، نرم تنان، شقایق‌های دریایی، اسفنج‌های دریایی، عروس‌های دریایی، لاک پشت‌ها، دلفین‌ها، کوسه ماهی‌ها و بسیاری از موجودات دریایی دیگر می‌باشد. متخصصان محیط زیست به دلیل نبود کارشناس و متخصص ویژه، هزینه‌های پژوهشی بالا و فقدان دانش کافی، گونه‌های مختلف جانوری پستاندار در خلیج فارس را در معرض خطر و آسیب می‌بینند. خشکسالی و عدم ورود مواد مغذی به آب، موجب کوچک ماندن و عدم رشد کافی برخی از آبزیان خلیج فارس شده‌است.[۴۵] [۴۶] لاک پشت‌های خلیج فارس ۵ گونه از ۸ گونه لاک پشت‌های موجود در جهان در آب‌های خلیج فارس و دریای عمان زندگی می‌کنند که ۲ گونه لاک پشت عقابی و لاک پشت سبز در سواحل و جزایر ایران تخم گذاری می‌کنند. این دو لاک پشت در سواحل جزایری چون هرمز، لارک، قشم، فارور و بنی فارور و مکان‌های کم عمق ساحلی سکونت دارند و عمده مکان‌های تخم ریزی آن‌ها در جزایر هرمز، هنگام، فرور، شیدور، لاوان، کیش، نخیلو و ام الگرم گزارش شده‌است. وارد شدن نفت به آب‌های خلیج فارس می‌تواند باعث ایجاد مسمویت در این لاک پشت‌ها شود. همچنین فعالیت‌های صیادی، وجود زباله، فاضلاب‌ها، تردد شناورها، انفجارات جهت اکتشاف معادن و آلودگی حرارتی تهدیداتی برای زندگی آن‌ها محسوب می‌شوند. [۴۷]   دلفین‌ها و نهنگ‌های خلیج فارس دلفین‌ها و نهنگ‌ها از جمله پستانداران آبی هستند که در خلیج فارس و دریای عمان زندگی می‌کنند. دلفین‌هایی با نام پورپویز و همچنین دلفین‌های بینی بطری در جنوب جزیره قشم و در جوار جزیره‌های هنگام، سالارک و هرمز زندگی می‌کنند که در معرض مخاطرات گوناگون هستند. نبود تحقیقات کافی و نبود متخصص زبده باعث کاهش تعداد دلفین‌های گوژپشت و نهنگ‌های خاکستری شده‌است. برخورد دلفین‌ها و نهنگ‌ها با شناورها و پروانه موتور قایق‌ها و همین طور آلودگی برخی از نقاط آب‌های خلیج فارس به آلاینده‌های نفتی و شیمیایی زندگی این پستانداران را تهدید می‌کند. طبق برخی گزارش‌ها نهنگ خلیج فارس در معرض خطر انقراض قرار دارد.[۴۸] [۴۹] کوسه‌های خلیج فارس ۷ گونه از کوسه‌ها در آب‌های خلیج فارس زندگی می‌کنند که از میان آن‌ها می‌توان به کوسه ماهی درنده، کوسه گربه ماهی، نهنگ کوسه یا کوسه کر، کوسه سرچکشی، کوسه ماهی شکاری و کوسه ماهی گورخری اشاره کرد. به دلیل گرانی قیمت کوسه در مقایسه با دیگر ماهیان خلیج فارس، صید بی رویه این آبزی در سال‌های اخیر افزایش چشمگیری یافته‌است و نسل آن‌ها را در معرض انقراض قرار داده‌است. از آنجایی که اغلب گونه‌های کوسه ساکن خلیج فارس زنده زا هستند، نمی‌توان برنامه‌های مناسبی برای احیای نسل ان‌ها به روش پرورشی انجام داد. همچنین این کوسه‌ها در زمان زاد و ولد به سوی اب‌های با عمق کمتر (که کمینه دما را برای بچه‌های انان فراهم می‌کند) می‌آیند، افزایش تخریب مناطق ساحلی خطری دیگر برای تداوم نسل آن‌ها به حساب می‌آید. [۵۰] آلودگی محیط زیست خلیج فارس در دهه‌های گذشته آلودگی زیست محیطی یکی از چالش‌های مهم در این پهنه آبی بوده‌است. از آن جایی که ۶۰ درصد از ذخایر نفت جهان در خلیج فارس است، احداث سکو‌های نفتی و مجتمع‌ها و پالایشگاه‌ها در اطراف خلیج فارس و ورود نفت، مواد شیمیایی و پساب‌ها به داخل آب از عوامل مهم این آلودگی می‌باشند. یکی از مهمترین آلودگی‌های خلیج فارس در زمان جنگ ایران و عراق رخ داد بطوری که در حدود ۵,۸ میلیون بشکه نفت در آب رها شد و همچنین آتش سوزی چاه‌های نفت که باعث ورود حجم عظیمی از نفت خام به دریا شد.[۵۱] [۵۲] همچنین عبور سالانه بیش از ۱۰، ۰۰۰ شناور از خلیج فارس و دریای عمان که ۷۵ درصد آن‌ها به حمل و نقل نفت خام و محصولات نفتی مربوط است و در پی آن تخلیه مواد زائد مختلف مانند آب شستشوی موتور، فاضلاب، آب توازن کشتی و بسیاری موارد دیگر سبب بروز مداوم انواع آلودگی‌ها در منطقه می‌شود که اثرات قابل توجهی بر محیط زیست دارد. طبق مطالعات انجام شده سالانه در حدود ۱,۵ میلیون تن نفت به خلیج فارس نشت می‌کند و به همین علت سازمان بین المللی دریانوردی(IMO) این منطقه را در سال ۲۰۰۷.م به عنوان منطقه ویژه دریایی اعلام کرد. طبق آمارها میزان آلودگی این منطقه بیشتر از حد متوسط بین المللی است.[۵۳] [۵۴] منبع: ویکی پدیا

عکس برگزیده ماه از نشنال جئو گرافیک

PHOTO OF THE MONTH by Richard Barnes, from the February 2012 story "Rock of Ages"

پش بینی وضع هوا با خمیر دندان!

رویای "دیوید کار" مبتکر "مدیا لب" موسسه تکنولوژی ماساچوست این بود که یک روز صبح وقتی از خواب بیدار شد بدون اینکه پنجره را باز کند تنها با مسواک زدن بفهمد که وضعیت هوا چگونه است.

در این راستا دستگاهی به نام "طعم باران را می چشد" (Tastes Like Rain) را اختراع کرده است که طعم خمیردندان را برپایه تغییرات آب و هوایی تغییر می دهد.

این دستگاه که در حال حاضر تنها نمونه آزمایشی آن ساخته شده به یک رایانه برپایه سیستم عامل "لینوکس" متصل است.

این رایانه مجهز به رایانه ای است که می تواند با استفاده از پیش بینی های وضعیت هوا دمای ثبت شده در روزهای گذشته را با دمای فعلی مقایسه کند.

به این ترتیب به "ظرف پخش کننده" خمیر دندان نشان می دهد که به چه طعم و چه رنگی از خمیردندان نیاز است.

این ظرف پخش کننده، اگر هوا سرد باشد خمیردندان با طعم نعناع، اگر هوا گرم باشد خمیردندان با طعم دارچین و خمیر آبی رنگ اگر احتمال آمدن باران وجود داشته باشد را خارج می کند.

براساس گزارش Cnet، این مخترع "ام. آی. تی" اظهار داشته است که محصول نهایی می تواند با یک باتری ولتاژ کم و یک رایانه جنبی کوچک عمل کند.

 منبع:جوان امروز

گرد آوری: گروه دانش وتکنولوژی سایت تبیان زنجان

زمین لرزه های ثبت شده در تاریخ

پنجم ماه مه سال هزار و نهصد و شصت: زمین لرزه ای نه و نیم ریشتری سواحل جنوب شیلی را لرزاند و بیش از یک هزار و ششصد کشته و دو میلیون بی خانمان برجا گذاشت.

بیست و هفتم ماه مارس سال هزار و نهصد و شصت و چهار: زمین لرزه ای نه و دو دهم ریشتری و سونامی پس از آن در آلاسکا به وقوع پیوست، صد و بیست و هشت کشته و خسارات جدی در انکریج، بزرگ ترین شهر این ایالت آمریکا، برجا گذاشت.

بیست و ششم ماه دسامبر سال دو هزار و چهار: زمین لرزه ای نه و یک دهم ریشتری در اندونزی، سونامی بزرگی ایجاد کرد که سواحل کشورهای واقع در حاشیه اقیانوس هند را ویران کرد و در نهایت به کشته شدن بیش از دویست و بیست هزار نفر منجر شد.

چهارم ماه نوامبر سال هزار و نهصد و پنجاه و دو: زمین لرزه ای نه ریشتری در سواحل شبه جزیره دورافتاده کامچاتکا در شرق دور روسیه به وقوع سونامی در سراسر اقیانوس آرام منجر شد.

سیزدهم ماه اوت سال هزار و هشتصد و شصت و هشت: زمین لرزه ای نه ریشتری در بندر آریکا پرو که هم اکنون بخشی از شیلی است، روی داد که تا یک هزار و چهار صد کیلومتر دورتر، احساس شد.

بیست و ششم ماه ژانویه سال هزار و هفتصد: زمین لرزه ای در آمریکای شمالی روی داد که خطوط ساحلی را به طول یک هزار کیلومتر تحت تاثیر قرار داد و سونامی را در اقیانوس آرام ایجاد کرد که خسارات جدی به روستاهای سواحل ژاپن وارد کرد.

یازدهم ماه مارس سال دو هزار و یازده: زمین لرزه ای هشت و نه دهم ریشتری در سواحل شمال شرقی ژاپن به وقوع پیوست که سونامی با امواج به ارتفاع ده متر ایجاد کرد و خسارات گسترده ای از خود برجا گذاشت.

بیست و هفتم ماه فوریه سال دو هزار و ده: بیش از پانصد نفر بر اثر وقوع زمین لرزه هشت و هشت دهم ریشتری و سونامی پس از آن عمدتا در مناطق ساحلی واقع در چهار صد کیلومتری جنوب غربی سانتیاگو پایتخت شیلی کشته شدند.

سی و یکم ماه ژانویه سال هزار و نهصد و شش: زمین لرزه ای هشت و هشت دهم ریشتری در سواحل اکوادور و کلمبیا روی داد و تا سان فرانسیسکو احساس شد.

چهارم ماه فوریه سال هزار و نهصد و شصت و پنج: وقوع زمین لرزه ای هشت و هفت دهم ریشتری در جزایر دورافتاده رات در آلاسکا، سونامی با امواجی به ارتفاع ده متر ایجاد کرد.

اول ماه نوامبر سال هزار و هفتصد و پنجاه و پنج: زمین لرزه ای هشت و هفت دهم ریشتری در لیسبون پایتخت پرتغال به وقوع پیوست که به کشته شدن یک چهارم جمعیت شهر منجر شد.

هشتم ماه ژوئیه سال هزار و هفتصد و سی: زمین لرزه ای هشت و هفت دهم ریشتری در شهر والپارایسو در صد و بیست کیلومتری شمال غربی سانتیاگو پایتخت شیلی روی داد و سونامی ایجاد کرد که خطوط ساحلی به طول یک هزار کیلومتر تحت تاثیر قرار داد.

منبع: تبیان زنجان

---

سلاحي به نام آب و هوا

جام جم آنلاين: 22 آبان 1323 خورشيدي روزي سرنوشت ساز براي بشر و تاريخ علم به شمار مي‌رود. در آن تاريخ خلبان كورتيس تالبوت به اتفاق دانشمند همراهش دكتر شيفر در ادامه يك سري آزمايش‌هاي پژوهشگاه شركت جنرال الكتريك به ارتفاع 14 هزار پايي (4200 متري) پرواز كردند و حدود 5‌/‌1 كيلوگرم يخ خشك (دي اكسيد كربن منجمد) را ميان ابرها رها كردند.

آنها در مسير بازگشت و در حالي كه نتيجه كار خود را با هيجان و اشتياق نظاره مي‌كردند، از مشاهده برفي كه از دل ابرهاي بارور شده به پايين سر مي‌خورد، در پوست خود نمي‌گنجيدند. هر چند غوطه خوردن در ميان انبوهي از كريستال‌هاي درخشان برف نفس آدم را بند مي‌آورد، ولي واقعيت هيجان‌انگيزتر، خلق نخستين بوران دست‌ساز بشر در دنيا بود.

راه يافتن اين فناوري جديد به زندگي بشر هر چند دورنماي زيبا و نويدبخشي را حكايت مي‌كرد، اما در عين حال آنقدر ‌ فوق‌العاده‌ به نظر مي‌رسيد كه جايگاهي در مرتبه دستاوردهاي استثنايي دانش بشري نظير كشف ديناميت و شكافت هسته‌اي و صد البته تقدير تاريخي آنها پيدا كند. در واقع بعد از آزمايش موفق باروري ابرها با پاشيدن يخ خشك بر آنها، اين باور و احساس متولد شد كه نوع بشر بالاخره مي‌تواند افسار كنترل و هدايت آب و هوا، يكي از سركش‌ترين متغيرهاي سياره زمين را به دست گيرد. يك دهه پس از خاكستر شدن آتش جنگ جهاني دوم و همچنان كه تنش‌هاي جنگ سرد بيشتر مي‌شد و تب رقابت بر سر به نام زدن و تصاحب مرزهاي علم و فناوري بين طرفين بالا مي‌گرفت، ايالات متحده آمريكا به موضوع كنترل اوضاع جوي به عنوان سلاحي نيرومند نگاه مي‌كرد كه مي‌توانست از سلاح اتمي هم ويران كننده‌تر باشد.

جنگ سرد و گرم شدن بازار آب و هوا

در تابستان 1332 ايالات متحده با تشكيل كميته‌اي در سطح هيأت مشورتي رياست جمهوري در موضوع كنترل اوضاع جوي، نخستين گام در جهت به خدمت گرفتن قدرتي كه آنها را ناظم آب و هواي زمين مي‌ساخت، برداشت. اين كارگروه طبق اهداف تعريف شده ‌بايد ميزان كارايي و اثربخشي شيوه‌هاي اصلاح و تعديل آب و هوا را مشخص كرده و ضمنا محدوده عمل و دخالت دولت در چنين فعاليت‌هايي را نيز تعيين كنند.

خيلي زود و با شروع فعاليت‌هاي مختلف تحقيقاتي و تبليغاتي هر دو كشور آمريكا و شوروي در زمينه كنترل اوضاع جوي، رقابت داغي از ايده‌پردازي دانشمندان هر دو طرف در گرفت، به نحوي كه در همان سال‌هاي مياني دهه 1950(30 خورشيدي) پاي بحث و گفت‌وگوهاي علني و آزادانه آن در رسانه‌ها باز شد. بسته‌هاي پيشنهادي مختلفي از سوي دانشمندان در اين بحث و مناظره‌ها ارائه مي‌شد‌ كه ضمن تحريك و كنجكاوي طرف مقابل نسبت به دامنه نفوذ و قدرت ديگري، جنبه تبليغاتي و بازار گرمي عمومي نيز داشتند. از جمله متدهاي روياپردازانه و آرماني دانشمندان درباره راهكارهاي كنترل آب و هوا در آن سال‌ها مي‌توان به موارد زير اشاره كرد:

استفاده از رنگدانه‌هاي رنگي در كلاهك‌هاي يخ‌هاي قطبي به منظور ذوب كردن يخ آن نواحي و به راه انداختن سيلاب‌هاي ويران كننده، آزاد سازي مقادير عظيمي از گرد و غبار به ميان استراتوسفر براي افزايش نزولات جوي، احداث سدي مشتمل بر هزاران پمپ خيلي قوي در ناحيه تنگه برينگ (باريكه آبي كه حد فاصل آلاسكا و سيبري شرقي محسوب مي‌شود) براي بازهدايت آب‌هاي اقيانوس آرام، اين طرح به لحاظ نظري و روي كاغذ موجب افزايش دما در شهرهايي نظير نيويورك و لندن مي‌شد در حالي كه مهندس روسي آن معتقد بود به فرونشاندن سرماي شديد نيمكره شمالي خواهد انجاميد.

مقايسه آب و هوا با بمب اتم

در زمستان 1329 و در حالي كه جهان هنوز مرعوب و مبهوت پرده آخر نمايش جنگ دوم و نمايش هول‌انگيز شكافتن اتم بر سر ژاپني‌ها بود، پرونده كنترل اوضاع جوي براي گرفتن مجوز ورود به جرگه سلاح‌هاي راهبردي بخت بيشتري پيدا مي‌كند.

در آن تاريخ مقاله‌اي در باب دستيابي به قدرت ويرانگر در صورت توانايي كنترل آب و هوا منتشر مي‌شود كه نقل قول‌هايش از زبان دكتر لنگمير ـ برنده جايزه نوبل و پيشگام باران‌سازي و چهره معروف علمي آن روزها ـ هيزم آتش مسابقه تسليحاتي جنگ سرد را دو چندان مي‌كند. اين دانشمند خاطر نشان ساخته بود: «باران‌سازي يا كنترل آب و هوا مي‌تواند سلاحي به قدرتمندي بمب اتم باشد. همان‌طور كه دولت در مورد انرژي اتمي رفتار كرد، در مورد كنترل آب و هوا نيز بايد فرصت را مغتنم شمرده و دانش و قدرت آن را به چنگ خود درآورد.» اشاره لنگمير به زماني است كه آلبرت اينشتين در سال 1318 قدرت بالقوه سلاحي با فناوري شكافت اتمي را براي روزولت فاش كرد و توجه به آن موضوع به توليد نخستين بمب هسته‌اي دنيا منجر شد.

در آن زمان لنگمير از اعداد و ارقامي سخن مي‌گفت كه بالطبع جاي هيچ‌گونه بحث و تعللي را براي طرفين جنگ سرد جايز نمي‌شمرد؛ چرا كه بر حسب ميزان انرژي آزاد شده، تأثير 30 ميلي‌گرم يديد نقره تحت شرايط بهينه با تأثير و انرژي آزادشده يك بمب اتمي برابري مي‌كند. يديد نقره همان تركيب نام آشنايي بود كه در فرآيند باران سازي كاربرد داشت.

از ترنادوكشي تا تغيير فصول، از تخيل تا واقعيت

اوايل دهه 30 خورشيدي كميته كنترل آب و هواي آمريكا به شكل گسترده‌اي ميان روزنامه‌ها و نشريات پر خواننده كشور به نقل مطالبي مي‌پرداخت كه پيرامون چند و چون بهره‌مندي ايالات متحده از حربه كنترل اوضاع جوي و منافع ملي و برتري‌هاي ممكن و احتمالي دستيابي به چنين قدرتي دور مي‌زد.

نكته: ايده كنترل آب و هوا و سوء استفاده از آن به‌عنوان جنگ افزار را مي توان با چرخشي زيبا به ابزاري براي جلوگيري از فجايع طبيعي تبديل كرد

در همين رابطه، طرح روي جلد شماره 7 خرداد 1333 نشريه معروف كولير مردي را نشان مي‌داد كه سامانه‌اي مشتمل بر تعدادي اهرم و كليد را به كار گرفته و به معناي واقعي كلمه در حال رقم زدن تغيير فصول است. نكته جالبي در همان مقاله آمده بود كه بيان مي‌كرد: «در زمانه‌اي كه عصر سلاح‌هاي اتمي و پروازهاي مافوق صوت است، آرزو و مقصودي باقي نمي‌ماند كه ظرف 50 سال دوم قرن بيستم جامه عمل به خود نگيرد.»

سناريوي يك سامانه كنترل آب و هوايي در آن زمان كه انصافا چيزي از جاذبه و هيجان فيلم‌هاي علمي ـ تخيلي و برخورد با نيروهاي شر كم نداشت، از اين قرار بود كه يك ايستگاه هواشناسي ايالتي روي صفحه رادارش تشكيل ابري تهديدآميز را تشخيص مي‌دهد كه به سمت شهر يا فلان ناحيه در حركت است. ريخت و ظاهر ابر مشاهده شده از ترنادويي (گردباد شديد) خبر مي‌دهد كه احتمالا در حال قوت گرفتن و گسترش بيشتر است، بنابراين پيام هشداري فوري به قرارگاه مركزي هواشناسي ارسال مي‌شود و ستاد فرماندهي نيز دستور از هم پاشاندن ابر مزبور را براي يگان هوايي صادر مي‌كند و كمتر از يك ساعت پس از رؤيت اوليه ترنادو، مركز عمليات پيامي به اين مضمون از هواپيما دريافت مي‌كند كه: «مأموريت انجام شد. يورش توفان درهم شكسته شد. بدون تلفات جاني و بدون خسارت اموال.»

به‌رغم گذشت 70 سال از انتشار آن گزارش خواندني و فارغ از اهدافي كه دنبال مي‌كرد، ذكري از پايان ماجرا و دورنمايي كه از رابطه آينده علم و انسان بازگو مي‌كند، خالي از لطف نيست. آنجا كه نوشته: «اين انهدام فرضي يك گردباد در بدو شكل‌گيري شايد امروز خيالي و خارق‌العاده به نظر برسد، اما ظرف 40 سال آينده مي‌تواند به واقعيت بدل شود.» در آن زمان تصور براين بود كه با توسعه دانش هواشناسي مي‌توان به راه‌هايي براي قلع و قمع گردبادها و تندبادهاي تازه شكل گرفته دست يافت و فراتر از آن مي‌توان با تسلط بر كل آب و هواي زمين، دشمن را در آن سوي سياره، زمينگير كرد. شايد به راستي اگر پژوهش در حوزه هواشناسي از پشتوانه مالي شايسته‌ و در خور جايگاهش برخوردار شود، بالاخره بتوان كنترل اوضاع آب و هوايي را در دست گرفت.

وقتي ابر و باد براي تباهي‌ بسيج مي‌شوند

در كنار چهره زيبا و نويدبخشي كه از توانايي كنترل متغيرهاي آب و هوايي و جلوگيري از فجايع طبيعي مي‌توان ديد، سايه دشمني و جنگ سرد در آن زمان آنقدر سنگين بود كه براي هر دستاورد علمي، كاربردي ويرانگر و نظامي انتظار مي‌رفت و در اين ميان قلم ژورناليست‌ها مجال خوبي براي ذكر قدرت و اهميت چنين سلاح راهبردي ويرانگري محسوب مي‌شد. در تابستان سال 1333 مقاله‌اي به قلم گزارشگر علمي آسوشيتدپرس منتشر مي‌شود و در بيان علت مزيت و برتري راهبردي منحصربه‌فردي كه در سايه به دست گرفتن كنترل اوضاع جوي نصيب ايالات متحده خواهد شد، وي چنين مي‌نويسد: «به لطف برخورداري از سلاح كنترل آب و هوا در آينده امكان آن فراهم خواهد شد كه با بارورسازي ابرهايي كه به سمت اتحاد شوروي حركت مي‌كنند، باران‌هاي سيل‌آسايي بر فراز روسيه ببارد يا اگر نتيجه عكس آن مورد نظر باشد، امكانش وجود خواهد داشت كه خشكسالي‌هاي ويرانگري را ايجاد كرد و محصولات كشاورزي را از طريق بارور سازي بيش از حد همان ابرها به كلي خشكاند و از صفحه روزگار محو كرد.» البته از شما چه پنهان كه در شرح پر آب و تاب اين كارزار آب و هوايي نكته ظريفي از قلم افتاده بود. در نبرد اعزام لشكر ابرهاي ويرانگر، روس‌ها فرصت جبران و انتقام‌گيري كمتري پيدا مي‌كنند، چون بيشتر حركت آب و هوا از سمت غرب به شرق است.

‌ ابر و باد مقابل مه و خورشيد و فلك كم مي‌آورند

با توجه به آغاز فعاليت‌هاي آژانس فضايي آمريكاـ ناساـ در همان دهه كه از چرخش معني دار اين كشور به سمت فضا و تسخير قلمروهاي دور حكايت داشت، فروكش كردن تب كنترل آب و هوا نيز دور از انتظار نبود. در سال 1337 دكتر ادوارد تلر ـ پدر بمب هيدروژني ـ در مقابل كميسيون فرعي سنا اعتراف كرد اطمينان و اعتقادش براي موفقيت برنامه سفر انسان به ماه بيشتر از امكان به چنگ آوردن قدرت تغيير آب و هواست، ولي تحقق مورد دوم را هم محتمل مي‌داند و چنانچه اتحاد شوروي ظرف 5 سال به آن دست يابد يا تا 50 سال ديگر هم ناكام بماند، برايش جاي تعجبي نخواهد داشت.

با اين وصف، كميته مشورتي كنترل آب و هواي آمريكا جا خالي نكرد، همان سال طي مقاله‌اي هشدار داد چنانچه كشور دشمني، مسأله كنترل آب و هوا را حل كرده و بتواند قبل از ما در جايگاه كنترل گسترده و فراگير الگوهاي آب و هوايي ظاهر شود، عواقب آن مي‌تواند از جنگ هسته‌اي هم فاجعه بارتر بشود.

البته در كنار اقداماتي كه درخصوص كنترل آب و هوا و سوءاستفاده از آن به عنوان جنگ‌افزار مطرح مي‌شد، اين جريان با انتقادات و بدبيني‌هايي نيز مواجه بود كه مشخصا در گزارش سال 1343 شوراي ملي تحقيقات آمريكا بازتاب يافت. شوراي تحقيقات نتيجه‌گيري كرده بود كه ورود به برنامه‌هاي عملياتي تغيير و اصلاح مدل‌هاي آب و هوايي اقدامي نابهنگام و بي‌موقع است. اول از همه بايد مسائل بنيادي بسياري حل و فصل شوند. گزارش تحقيق و پژوهش شورا نشان مي‌دهد تحقيق و رسيدگي بردبارانه و طولاني فرآيندهاي جوي كه با مطالعه و شناسايي كاربردهاي فني و تخصصي همراهي شود، نهايتا مي‌تواند به تغيير و تعديل مدل‌هاي آب و هوايي سودمند و موثر بينجامد؛ ولي تاكيد مصرانه شورا بر اين است كه مقياس زماني مورد نياز براي موفقيت در اين عرصه احتمالا بازه‌اي چند دهه‌اي خواهد بود.

آب و هوا و دوره چرخش‌هاي گرمايي و سرمايي يا خشكسالي و تر سالي به قدري خارج از حوزه درك زماني بشر است و آنقدر پيچيدگي دارد كه مطمئنا و در صورت دست زدن به تركيب فعلي آن، عواقبش گريبان‌‌ سرزمين صاحب اين قدرت را نيز خواهد گرفت.

بشر بايد يك بار براي هميشه باور كند كه فقط يك زمين براي زندگي وجود دارد و دست از بازي هاي كودكانه و جنگ و دشمني بر دارد .مثال سوداي بشر براي كشف رموز هستي و دست يافتن به قدرت نهفته در آنها كه عمدتا به طمع سلطه بر همه چيز و همه‌كس صورت مي‌گيرد، مثال چشم تنگ دنيا دوست و خاك گور است و اين حكايت همچنان باقي است.

13زلزله‌اي كه بالاي 8ريشتر بودند

جام جم آنلاين: بر اساس گزارش اخير موسسه لرزه نگاري و زمين شناسي دانشگاه ژئوفيزيك آمريكا، 13 زمين لرزه در طول تاريخ زمين به وقوع پيوسته كه همگي بالاي هشت ريشتر قدرت داشتند.

بر اساس گزارش موسسه لرزه نگاري و زمين شناسي دانشگاه ژئوفيزيك آمريكا ، اولين زمين لرزه كه 8.5 ريشتر در مقياس امواج دروني زمين قدرت داشت در 20 اكتبر 1687 ميلادي و در «ليما» پايتخت پرو رخ داد. طي آن اكثر شهر ويران شد البته از تعداد تلفات اين زمين لرزه اطلاعي در دست نيست.

دومين زمين لرزه كه 8.5 ريشتر در مقياس امواج دروني زمين قدرت داشت، در هفتم نوامبر سال 1837 ميلادي «والدويا» شيلي را لرزاند و باعث وقوع سونامي قدرتمند شد.طي اين زمين لرزه 58 نفر جان خود را از دست دادند.

سومين زمين لرزه بر اساس اعلام موسسه لرزه نگاري و زمين شناسي دانشگاه ژئوفيزيك آمريكا، در نوامبر 1922 ميلادي و با قدرت 8.5 ريشتر در مقياس امواج دروني زمين و در مرز شيلي با آرژانتين رخ داد.طي اين زمين لرزه ده‌ها نفر در هر دو كشور جان باختند.

زلزله چهارم 8.5 ريشتر در مقياس امواج دروني زمين قدرت داشت و در شهر «سان ريكو» در ژاپن به وقوع پيوست.اين زمين‌لرزه سونامي با امواج بلند به وجود آورد كه طي آن 22 هزار نفر جان خود را از دست دادند.

پنجمين زمين لرزه قدرتمند دنيا مربوط به 15 اوت سال 1950 ميلادي است كه 8.6 ريشتر در مقياس امواج دروني زمين قدرت داشت.اين زمين لرزه «آسام» در تبت را لرزاند و 780 كشته بر جاي گذاشت.

ششمين زمين لرزه كه در هشتم ژوئيه سال 1730 ميلادي رخ داد ، 8.7 ريشتر در مقياس امواج دروني زمين قدرت داشت و بيش از سه هزار نفر در پي وقوع اين زمين لرزه جان خود را از دست دادند.زمين لرزه مذكور در «وال پارازيو» در شيلي به وقوع پيوست.

گفتني است، زمين لرزه 8.7 ريشتري اول نوامبر سال 1755 ميلادي كه در «ليسبون» پرتغال رخ داد، هفتمين زمين لرزه قدرتمند جهان محسوب مي‌شود.اين زمين لرزه كه سونامي در پي داشت، باعث كشته شدن 60 هزار نفر از سكنه «ليسبون» و تخريب 100 درصدي اين شهر شد.

در گزارش موسسه لرزه نگاري و زمين شناسي دانشگاه ژئوفيزيك آمريكا، زمين لرزه 31 ژانويه سال 1906 ميلادي در رده هشتم قرار دارد.

زمين لرزه مذكور كه 8.8 ريشتر قدرت داشت، سواحل «اكوادور» و «كلمبيا» را لرزاند و باعث وقوع يك سونامي با امواج سهمگين شد كه در پي آن 500 نفر جان خود را از دست دادند.

نهمين زمين لرزه قدرتمند جهان نيز در 13 اوت سال 1868 ميلادي رخ داده است.زمين لرزه مذكور كه 9 ريشتر قدرت داشت، در «آريكا» واقع در پرو كه هم اكنون در شيلي است ، به وقوع پيوست و علاوه بر اين كه سونامي در پي داشت، باعث كشته شدن 25 هزار نفر در اين كشور و ساير مناطق ساحلي آمريكاي جنوبي شد.

گفته مي‌شود، دهمين زمين لرزه قدرتمند جهان مربوط به 26 دسامبر سال 2004 ميلادي و در جزيار «سوماترا» در اندونزي است.زمين لرزه مذكور كه 9 ريشتر قدرت داشت با به وجود آمدن يك سونامي به فاجعه‌اي تبديل شد كه در 12 كشور 266 هزار كشته بر جاي گذاشت. به طوري كه تنها در اندونزي 165 هزار و 700 نفر و در «سريلانكا» 35 هزار و 400 نفر جان خود را از دست دادند.

در يازدهم مارس سال 1964 ميلادي نيز زمين لرزه‌اي به قدرت 9.2 ريشتر در «پرنس ويليام ساند» در آلاسكا به وقوع پيوست و سونامي ناشي از آن 128 نفر را به كام مرگ كشاند.

زمين لرزه آخري كه 9.5 ريشتر در مقياس امواج دروني زمين قرار داشت، در 22 مه سال 1960 ميلادي جنوب شيلي را لرزاند.طي اين زمين لرزه كه سونامي نيز در پي داشت، يك‌هزار و 716 نفر جان خود را از دست دادند.

آخرين زلزله ويرانگر دنيا بازهم در شيلي با قدرت 8.8 ريشتر رخ داد كه طي آن و تاكنون 723 نفر جان باخته‌اند.

اين در حاليست كه بر اساس اعلام موسسه لرزه نگاري و زمين شناسي دانشگاه ژئوفيزيك آمريكا، اكثر اين زمين لرزه‌هاي بزرگ و قدرتمند در شيلي رخ داده‌اند و مي‌توان نتيجه گرفت كه شيلي به دليل قرار گرفتن بر روي صفحات تكتونيكي طي قرون متمادي شاهد وقوع زمين لرزه‌هاي قدرتمند بوده است.

 

منبع: جام جکم آنلاین

زمان دقيق تغيير فصل‌هاودلايل تغيير فصول را بشناسيد

 جام جم آنلاين: دانشمندان با گذشت قرن ها از زماني که انسان به واسطه جايگاه خورشيد در آسمان تغييرات فصل ها را تخمين مي زد اکنون با بررسي هاي دقيق تر حرکات مداري زمين ، دلايل علمي و زمان دقيق تغيير فصل ها را تعيين مي کنند.

به گزارش ان بي سي ، فصل ها تاثيراتي غير قابل انکار بر زندگي انسان ها دارند ، آنها بر روي فعاليت هايي که انسان انجام مي دهد، غذاهايي که نياز دارد و لباس هايي که به تن مي کند و مهمتر از همه حالات روحي تاثير مي گذارد.

روز دوشنبه 21 ژوئن 2010 يا 31 خرداد 1389 فصل به صورت رسمي تغيير مي کند و تابستان در نيمکره شمالي و زمستان در نيمکره جنوبي آغاز خواهد شد.

دلايل اين تغييرات در فصل هاي سال چيست؟

توانايي پيش بيني فصل ها به واسطه رديابي نقاط طلوع و غروب خورشيد طي يک سال يکي از کليدي ترين رموز بقا در دوران هاي باستان بوده است بابلي ها ، ماياها و ديگر فرهنگ هاي کهن سامانه هاي پيچيده اي را براي رديابي تغييرات فصلي به وجود مي آوردند اما کشف دانش نهفته در پس تغيير فصل ها قرن ها به طول انجاميد.

نيکلاي کوپرنيک با اعلام اينکه خورشيد و نه زمين، مرکز سامانه خورشيدي قرار دارد به صورت ريشه اي ديدگاه انسان از اختر شناسي را تغيير داد و اين ديدگاه به درک پيشرفته انسان از ارتباط ميان خورشيد و زمين منتهي شد.

اکنون انسان مي داند زمين در مسيري بيضي شکل به دور خورشيد مي چرخد و به صورت همزمان حول مداري که نسبت به سطح مداري اش داراي شيب است، نيز در حرکت است اين به آن معني است که نيم کره هاي متفاوت در طول سال در معرض مقادير مختلفي از نور خورشيد قرار دارند به دليل اينکه خورشيد منبع نور، انرژي و حرارت زمين به شمار مي رود، تغيير شدت و تمرکز تابش هاي آن منجر به آغاز فصل هاي زمستان، بهار، تابستان و پاييز مي شود.

انقلاب ها و اعتدال ها

فصل ها در واقع به واسطه انقلاب ها و اعتدال ها به وجود مي آيند، عبارات اخترشناسي که با شيب زمين در ارتباط است.

انقلاب ها نشانگر زماني هستند که قطبهاي زمين به حداکثر فاصله خود از خورشيد و يا حداکثر فاصله به سوي خورشيد رسيده باشند، اين زماني است که تفاوت ميان ساعات روز و شب به بيشترين حالت خود مي رسد. انقلاب ها هر سال در روزهاي 20 يا 21 ژوئن و 21 يا 22 دسامبر رخ مي دهند و نمايانگر آغاز رسمي فصل هاي تابستان و زمستان هستند.

اعتدال بهاري و اعتدال پاييزي به ترتيب منادي آغاز بهار و پاييز اند، در اين زمان از سال خورشيد دقيقا بر فراز خط استواي زمين قرار گرفته و طول روزها و شبها در بيشتر نقاط سياره با هم برابر است.

هر سال در 20 يا 21 ماه مارچ نيمکره شمالي اعتدال بهاري را تجربه کرده و از نشانه هاي سبز بهار لذت مي برد در همان زمان در نيمکره جنوبي با آغاز اعتدال پاييزي بادها سردتر شده و پاييز آغاز مي شود.

اعتدال ديگر سال در 22 يا 23 سپتامبر رخ مي دهد زماني که رنگ هاي سبز تابستان در نيمکره شمالي به نارنجي پاييز مي گرايد و در نيمکره جنوبي، سپيدي زمستان پذيراي ردپاي سبز بهاري مي شود.

اعتدال ها و انقلاب ها به واسطه همخواني شيب متغيير زمين با مدار آن به دور خورشيد، از سالي به سال ديگر تغيير مي کنند. امسال لحظه آغاز انقلاب در ماه ژوئن ساعت 7:28 دقيقه روز دوشنبه خواهد بود اين لحظه اي است که جايگاه ظاهري خورشيد در آسمان در دورترين حد شمالي قرار دارد.

تاثير بر روي آب و هوا

تغييرات فصلي تاثيرات متفاوتي بر روي آب و هوا از خود به جا مي گذارند، در حدود انقلاب ژوئن ، قطب شمال به سمت خورشيد متمايل شده و نيمکره شمالي تابستان را آغاز خواهد کرد. تراکم تابش هاي خورشيدي در اين زمان بيشتر خواهد بود زيرا اين تابش ها به صورت مستقيم تابيده شده و يا به عبارتي ديگر نور خورشيد بر روي منطقه کوچکتري از زمين متمرکز مي شود.

در اين دوره روزها طولاني تر شده و همين ويژگي نيز باعث افزايش ميزان جذب تابش هاي خورشيدي طي 24 ساعت روز خواهد شد ديگر عامل تاثير گذار در تغييرات آب و هوايي کوتاهتر شدن مسير پرتوهاي خورشيدي از ميان اتمسفر جاذب انرژي قبل از رسيدن به زمين است.

هنگامي که تابستان در نيمکره شمالي آغاز شده است، قطب جنوب از خورشيد فاصله گرفته و آغاز سرما را احساس خواهد کرد. تابش هاي پر حرارت خورشيد در اين نيمکره سطوح وسيعتري را پوشش داده و قبل از رسيدن به زمين بايد مسافت طولاني را از ميان اتمسفر سفر کنند ، در اين دوره مجال نور خورشيد براي تابيدن بر روي زمين نيز کوتاهتر خواهد بود. اين شرايط در ماه دسامبر برعکس خواهد شد.

در حالي که انقلاب ها نقطه اوج تابستان و زمستان را متناسب با شدت پرتوهاي خورشيدي نمايان مي سازند، توانايي تعيين سردترين يا گرم ترين روزها را ندارند ؛ شايد به اين دليل که حرارت روزها تنها به ميزان حرارتي که اتمسفر از خورشيد مي گيرد ارتباط نداشته و به ميزان حرارتي که طي جذب اين حرارت توسط زمين و اقيانوس ها ، از دست مي رود نيز بستگي دارد.

تنها زماني که زمين و اقيانوس ها به اندازه اي حرارت جذب کنند که با حرارت اتمسفر به تعادل برسند ، انسان قادر خواهد بود سردترين روزهاي زمستاني و گرمترين روزهاي تابستاني را احساس کند.

 جام جم آن لاین

تغییر اقلیم

تغییر اقلیم(به انگلیسی: Climate change) یعنی هر تغییر مشخص در الگوهای مورد انتظار برای وضعیت میانگین آب و هوایی، که در طولانی مدت در یک منطقه خاص یا برای کل اقلیم جهانی، رخ بدهد. تغییر اقلیم نشان دهنده‌ی تغییرات غیر عادی در اقلیم درون اتمسفر زمین و پی آمدهای ناشی از آن در قسمت‌های مختلف کره‌ی زمین می‌باشد . برای مثال در یخ‌های قطبی مدت این تغییرات از ده سال تا چند میلیون سال تغییر می‌کند. بخصوص در کاربرد اخیر، در مقوله سیاست محیطی، اصطلاح " تغییر اقلیم" اغلب به تغییراتی که در اقلیم کنونی رخ می‌دهد اطلاق می‌گردد .در برخی موارد، این عبارت با فرض رابطه علت و معلولی بشری نیز بکار می‌رود، همچنان که در کنوانسیون چارچوب تغییر اقلیمی سازمان ملل| UNFCCC مورد استفاده قرار گرفت. کنوانسیون UNFCCC اصطلاح «تغییرات اقلیمی» را برای تغییراتی به کار می‌برد که منشاء غیر انسانی داشته باشند. تغییر اقلیم پدیده‌ای است که در نتیجه فاکتورهایی همچون فرآیندهای دینامیکی زمین و یا عوامل بیرونی همچون تغییرات در شدت تابش آفتاب و یا فعالیتهای انسانی رخ می‌دهد. عوامل خارجی تأثیر گذار بر اقلیم را اغلب نیروهای اقلیمی می‌نامند و شامل فرایندهایی همچون نوسانات در شدت نور خورشید، انحراف در مسیر حرکت زمین و افزایش غلظت گازهای گلخانه‌ای می‌شود. بازخوردهای ناشی از تغییر اقلیم متغییر می‌باشد و ممکن است سبب افزایش یا کاهش این عوامل درونی شوند. بسیاری از تغییرات درونی در سیستم‌های اقلیمی با تأخیر رخ می‌دهند. زیرا سیستم اقلیمی کره‌ی زمین بسیار بزرگ است و به کندی حرکت می‌کند و به ورودی‌ها با تأخیر پاسخ می‌دهد. برای مثال یک سال خشکسالی تنها سبب کاهش آرام سطح دریاچه‌ها یا خشک شدن حاشیه زمین‌های هموار می‌گردد. در سالهای بعدی این شرایط ممکن است با کاهش بارش منجر شود که احتمالا به یک سال خشک تر دیگر منجر می‌گردد. وقتی که نقطه‌ی بحرانی بعد از x سال فرا می‌رسد، کل سیستم ممکن است به صورت دیگر تغییر کند و این حالت در هر صورت به توقف بارش منجر می‌شود . این نمونه از تغییر اقلیم سریع و برگشت پذیر است که به صورت تاخیری رخ می‌دهد .

 

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

ادامه نوشته